Manuel Sendón reflexiona sobre a cultura campesiña, a reciclaxe e a derrota do mundo

A Fundación Laxeiro exhibe a "historia" de tres espantallos relatada polas imaxes do fotógrafo 

Manuel Sendón, este 11 de febreiro, diante 

dalgunhas das imaxes expostas na sede da Fundación Laxeiro, en Vigo.

Escrito por Manuel Xestoso

Xa hai case dúas décadas, o fotógrafo e fotohistoriador Manuel Sendón comezou a fotografar espantallos, uns bonecos que lle chamaban a atención pola intención estética que intuía nunhas construcións cun evidente destino utilitario. Entre o humano e o obxectual, entre o funcional e o artístico, aqueles seres antropomóficos denotaban unha actitude creativa incontestábel por parte dos seus facedores. E iso conectaba coa tradición da arte do século XX do ready-made, de Duchamp, dunha actividade que non deixa de ser outorgar novos usos e significados á realidade.

"O certo é que comecei a fotografalos en 2007 simplemente porque me parecían bonitos", explica Sendón a Nós Diario. "Pero co paso do tempo fun preguntándome polo sentido que tiña aquilo e axiña cheguei ao concepto de reciclaxe. Un día, paseando por Xenebra, vin unha lata vella pendurada dunha árbore que se reciclara para recoller o lixo, e inmediatamente asociei aquel acto co dunha sociedade avanzada que apostaba pola reutilización. Mais axiña me decatei de que iso é exactamente o que fai a sociedade rural galega, só que aquí adoita verse cun desprezo que nos leva a empregar o termo  despectivo feísmo".

Sendón revólvese contra este desdén por unha cultura que sabe optimizar os seus recursos –polo xeral escasos– e ve nela unha sabedoría que sinala camiños para as sociedades do futuro.

"En realidade, todos vimos do mesmo sitio: como escribe Ferrín en Con pólvora e magnolias, todos levamos dentro a Europa campesiña. En nas culturas campesiñas non se tira nada".  

Historia de tres espantallos

Mais o simbolismo da exposición que Sendón inaugurou esta cuarta feira na Fundación Laxeiro de Vigo non se detén aí. O artista selecciona tres dos espantallos fotografados e preséntaos en tres series de imaxes realizadas desde 2012 até 2025, introducindo o factor temporal e, daquela, a narratividade.

"Publiquei o libro Espantallos en 2015 e, habitualmente, unha vez publicado o libro abandono o tema. Neste caso non ocorreu así, e seguín fotografando tres dos espantallos, seguindo as súas historias particulares".

O resultado son tres relatos que se converten nunha metáfora da evolución do agro galego: os espantallos caen, érguenos, a roupa desaparece, cámbianlla... Unha loita pola supervivencia ateigada de episodios de resistencia que se dirixen a un resultado incerto: a morte ou o rexurdimento.

"Interésame a capacidade de suxerir da fotografía e esta serie remite inmediatamente á situación agónica do campo. Mais, nestes tempos crueis tamén pode traer á mente a situación de milleiros de persoas que loitan en todo o mundo pola supervivencia en circunstancias terríbeis", conclúe.

[Foto: Fundación Laxeiro - fonte:www.nosdiario.gal]