domingo, 5 de julho de 2026

«A Galicia moderna (1880-1939). Unha sociedade activa, unha economía innovadora», de Lourenzo Fernández Prieto

Escrito por Ramón Nicolás

Teño para min que Lourenzo Fernández Prieto, catedrático de Historia Contemporánea na USC e membro de número da RAG, constitúe unha parte substancial, moi substancial engadiría, deste grupo de historiadores galegos que iluminan con brillantez parcelas do noso pasado —en ocasións interpretando capítulos do noso presente como ben testemuñan as súas habituais colaboracións nas páxinas de opinión deste xornal—, cunha evidente vontade didáctica e, o que talvez sexa aínda máis relevante, exhibindo un rexistro accesible e diáfano para calquera persoa que, sen ter coñecementos históricos previos, cultive ese afán de curiosidade que a conduza a afondar nalgún período histórico que, coma consecuencia recorrente posibilitará explicarnos como é o lugar no que vivimos, como é a nosa sociedade e cales son as claves da nosa singularidade.

Neste libro, titulado A Galicia moderna (1880-1939), Fernández Prieto repara no acontecido nun marco temporal que vai das derradeiras décadas do século XIX ata a fin da guerra civil e xa no subtítulo que reza á fronte do seu libro esencializa con brevidade a orientación deste ensaio: «Unha sociedade activa, unha economía innovadora».

Velaí unha afirmación que pode resultar sorprendente e que, sen dúbida, a través dun pulcro exercicio de investigación e de interpretación dos materiais colleitados quebra certos lugares comúns e clixés negativos estendidos sobre o período que o ocupa, tempos sobre os que se erixiron estereotipos e falsidades interesadas que se nos quixeron transmitir. Mais a Galicia moderna non foi, precisamente, un lugar atrasado; antes ben xa se definía polo seu cariz anovador que se proxecta, por só citar algúns elementos, no espírito reivindicativo de labregos e obreiros, nas melloras aplicadas ao mundo agrario, nas iniciativas nos eidos da industria da conserva ou na creación das empresas eléctricas.

Un libro que axuda, pois, a ollar desde outra perspectiva o noso pasado e que subliña a forza dese pulo transformador que configuraba unha Galicia que involucionará desde o ano 1939 coa vitoria do exército golpista e a consciente operación de terror e esquecemento que se impuxo.


Lourenzo Fernández Prieto

A Galicia moderna (1880-1939). Unha sociedade activa, unha economía innovadora

Xerais, Vigo, 18,95 páxinas, 264 €, 2026

 

[Fonte: cadernodacritica.wordpress.com]


Francesco Carril il•lumina «Tres adioses»

 

Francesco Carril i Alba Rohrwacher a ‘Tres adioses’, d’Isabel Coixet

Escrit per Bernat Salvà 

No s’equi­vo­ca­ven els que deduïen pel seu nom de pila que Fran­cesco Car­ril (Madrid, 1986), l’actor fetitxe de Jonás Tru­eba (Los ilu­sos, Los exi­li­a­dos románti­cos, La recon­quista...) i pro­ta­go­nista de la sèrie de Rodrigo Soro­goyen Los años nue­vos, tenia alguna con­nexió ita­li­ana. Ho explica ell mateix en una visita a Bar­ce­lona per pro­mo­ci­o­nar Tres adi­o­ses , la nova pel·lícula d’Isa­bel Coi­xet, que arriba avui als cine­mes: “La meva mare és de Pisa. Vaig estu­diar al Liceu Italià de Madrid i la meva con­nexió amb Itàlia ha estat molt forta. Hi he pas­sat tots els estius de la meva infància i part de l’ado­lescència i hi con­ti­nuo tenint família.”

Isabel Coixet adapta el llibre de l’escriptora sarda Michela Mugia Tres cuencos: rituales para un año de crisis (Altamarea), que va escriure abans de morir de càncer, als 51 anys. Ha rodat la pel·lícula a Roma, amb Alba Rohrwacher, Elio Germano i Francesco Carril com a protagonistes. “Mai havia treballat en italià i m’ha encantat –diu Francesco Carril–, sobretot perquè és un idioma que no tenia associat a la feina i que m’ha posat en un lloc molt fràgil. Tot i ser la meva llengua materna, no sabia fins a quin punt funcionaria en el meu cos per treballar. Curiosament, m’ha donat molta llibertat perquè m’ha resultat sorprenent treballar en aquesta llengua.” I encara hi veu més avantatges: “El ritme i la musicalitat m’han permès fer coses que en castellà potser no em sortien tan fàcilment. Quan m’escolto parlant italià a la pel·lícula, sento que em canvia fins i tot la veu. És un idioma que forma part de mi, lligat als meus records i a una part molt emocional que segurament m’ha despertat coses.”

Nous camins a Itàlia

L’estrena amb èxit a Itàlia de la sèrie Los años nuevos va coincidir amb el rodatge de Tres adioses, i l’actor té ara agent en aquest país, on sembla que té molt camp per córrer. Potser, com Jonás Trueba, Sorogoyen o Coixet, també li veuen un punt romàntic. “Segurament deu ser una imatge que dono de manera natural –comenta–. També m’ha passat sovint que m’han atribuït el paper d’àlter ego d’altres persones. Crec que veuen en mi una persona molt curiosa, amb moltes ganes d’aprendre i de mirar. Això pot fer que sembli una qüestió més romàntica, no ho sé, però em sembla bé.”

El seu personatge, Agostini, no sap res de la malaltia de la protagonista, que té un càncer molt greu. “En part és una cosa molt alliberadora, perquè no ho saps. Llavors, en no saber-ho, hi ha una mirada molt lliure, molt ingènua i molt lluminosa del personatge, que crec que és bonica. Precisament aquesta ingenuïtat i aquesta llum és el que connecta amb el personatge de la Marta i el que fa que ella es fixi en ell. Penso que no saber, a vegades, és molt alliberador i et fa afrontar les coses d’una manera més intuïtiva i lliure.” És per això que Agostini “aporta llum i també humor; l’humor sempre destensa i fa que empatitzis amb la gent; penso que a la pel·lícula li va bé, i fins i tot li va bé al personatge de la Marta”.

La pel·lícula relata el canvi que provoca a la vida de la protagonista la proximitat de la mort. “Quan la vaig veure –diu Francesco Carril–, i també quan la vaig rodar, en vaig sortir molt ple de vida, molt obert a rebre estímuls i amb moltes ganes de ser a fora, de ser encara més curiós, de saber més coses i d’estar més en connexió amb la bellesa, amb la vida i amb el temps que ens queda. És molt curiós perquè, parlant del que parla, em sembla molt lluminosa.”Li comentem a l’actor que les pel·lícules com Tres adioses o com Les invasions bàrbares s’agafen a la bellesa per retratar situacions que en el fons no ho són gens. “Crec que hi estic d’acord, però també penso que aquesta pel·lícula, justament, no busca una bellesa excessiva. Per exemple, penso en com retrata la ciutat de Roma: de manera molt poc museística i gens òbvia. S’hauria pogut rodar d’una manera on sortissin coses tremendament belles, però la bellesa que traspua la pel·lícula ve d’altres detalls, com fixar-se en una font o menjar-se un gelat, i no tant d’una qüestió estilística o formal”.

El públic català coneix poc la llarga trajectòria en el teatre independent de Madrid de Francesco Carril, abans de fer-se cada vegada més conegut en cinema i televisió. No el vol deixar de banda: “És una cosa que no m’agradaria abandonar, perquè la raó per la qual em vaig començar a dedicar a això va ser pel teatre. El meu avi i el meu pare em portaven al teatre i em sento molt bé quan hi soc; em centra i em recorda per què vaig triar aquest ofici. Em recorda que l’important és el procés i no tant el resultat. No em sento tan diferent com a actor si faig teatre o si faig cinema. Des de fa un temps he començat a rodar més, però per a mi, el lloc des d’on parteixo per crear és el mateix.”

Acostumat a fer personatges lluminosos, algun dia li agradaria canviar de registre. “No sé quin personatge voldria fer exactament, però sí que m’agradaria explorar l’ombra –reconeix–. Vull continuar fent personatges lluminosos, però m’agradaria provar-me en rols més ombrívols o foscos. Soc conscient que tinc una part molt fosca que potser no és la que més mostro, però la gent que em coneix bé sap que hi és, així que crec que podria fer-ho bé.”

 

[Foto: GRETA DE LAZZARIS - font: www.elpuntavui.cat]


L’histoire continue de servir la politique étrangère : pourquoi Israël a finalement reconnu le génocide arménien

 

Des Arméniens fuyant la famine et se rapprochant des lignes de front britanniques pendant le génocide arménien. Date : 1er janvier 2014. Cette photographie Q 24744 provient des collections des Imperial War Museums. Domaine public. Via Wikimedia Commons.  

Écrit par  Yakov M. Rabkin

Le gouvernement israélien a reconnu, pour des raisons politiques, que la mort d’un million et demi d’Arméniens pendant la Première Guerre mondiale constituait un génocide, alors que l’Arménie n’est même pas la principale destinataire de ce message. Le Premier ministre Pashinyan a très justement fait remarquer que son pays n’avait pas l’intention de faire de la reconnaissance du génocide arménien un instrument de lutte politique. Le principal destinataire n’est même pas la Turquie, mais les États-Unis.

Sur le plan politique, les relations entre la Turquie et Israël sont extrêmement tendues. Les missions diplomatiques dans les deux pays ont été réduites au minimum. La Turquie condamne fermement la politique d’Israël à Gaza et en Cisjordanie, ainsi que l’attaque contre l’Iran et l’assassinat de ses dirigeants. À l’instar de nombreux pays à travers le monde, ainsi que des organisations internationales de défense des droits de l’homme, la Turquie considère les massacres de la population locale comme un génocide, dont l’objectif est de « nettoyer » l’ensemble du territoire sous contrôle israélien de toute présence palestinienne. Comme on le sait, la volonté d’étendre l’« espace vital » et d’éliminer la « population indésirable » a déjà conduit à plusieurs génocides au cours du siècle dernier.

La Turquie a réagi comme on pouvait s’y attendre et a condamné la décision du gouvernement israélien. Cependant, le transfert de pétrole de l’Azerbaïdjan vers des pétroliers israéliens dans le port turc de Ceyhan se poursuit, couvrant une part importante des besoins énergétiques de l’État sioniste. De plus, l’Azerbaïdjan, bien qu’il se soit joint à la condamnation de la décision israélienne par la Turquie, n’a pas non plus interrompu ces livraisons. Les forces spéciales israéliennes, les services de renseignement et d’autres branches des forces armées israéliennes continuent d’opérer contre l’Iran depuis le territoire azerbaïdjanais. Enfin, Israël a fourni à l’Azerbaïdjan des armes qui ont été utilisées dans la guerre contre les Arméniens et la conquête du Haut-Karabakh. Il ne faut pas accorder trop d’importance aux déclarations virulentes émanant d’Ankara et de Bakou.

Il convient toutefois de prêter attention à l’opinion qui s’est imposée en Israël selon laquelle la Turquie est le prochain adversaire après l’Iran. Israël met tout en œuvre pour empêcher la production des avions de combat furtifs américains F-35 en Turquie. Trump, qui a manifesté de plus en plus d’irritation, voire de condamnation, à l’égard d’Israël, a promis d’apporter un certain cadeau à l’hôte du sommet de l’OTAN qui se tiendra en juillet à Ankara. Beaucoup pensent qu’il s’agit de la reprise de la participation de la Turquie à la production du F-35.

Grâce à l’aide américaine, qui reste fiable, Israël dispose d’une supériorité militaire qualitative dans la région. L’arrivée du F-35 en Turquie (ainsi qu’en Arabie saoudite) pourrait réduire, voire anéantir, cet avantage. L’accord sur la production conjointe d’armes entre la Turquie, le Pakistan, l’Égypte et l’Arabie saoudite devrait également renforcer cette tendance.

Tout cela est extrêmement préoccupant pour Israël, surtout au vu de la récente remarque du vice-président américain à l’adresse d’Israël : « Vous ne pouvez pas vous contenter de tuer pour résoudre tous vos problèmes de sécurité nationale ». La condamnation d’Israël aux États-Unis ne cesse de croître, ce qui, à terme, pourrait se traduire par une réduction de l’aide militaire. Il est révélateur que Netanyahou promette de transformer Israël en une « super-Sparte », capable d’affronter tous les pays de la région même sans l’aide américaine.

Ce sont précisément des considérations politiques — mobiliser le lobby arménien au Congrès américain pour lutter contre le renforcement de la coopération militaro-industrielle avec la Turquie — qui expliquent la décision d’Israël de reconnaître le génocide arménien. Israël est prêt à se raccrocher à n’importe quelle brindille, car il se trouve dans une situation difficile après avoir entraîné les États-Unis dans une guerre sans issue contre l’Iran. La morale et la vérité historique, de toute évidence, n’ont rien à voir là-dedans.

La reconnaissance d’un massacre comme génocide devient un outil de politique étrangère, censé conférer une supériorité morale aux héritiers des victimes. La glorification des collaborateurs en Ukraine suscite l’indignation non seulement en Russie, mais aussi en Pologne et en Israël. Les anciennes colonies d’Afrique réclament des réparations aux anciennes métropoles européennes pour des siècles d’esclavage, d’exploitation et de massacres. L’histoire ne peut tout simplement pas rester dans le passé.


[Source :  www.juancole.com - reproduit sur www.groupegaullistesceaux.fr]


La natura a Catalunya, en situació crítica

Recollim en un vídeo infogràfic les deu demandes del manifest ‘La natura no pot esperar’, impulsat per la Xarxa per a la Conservació de la Natura i les entitats ambientals per restaurar la natura i garantir el futur. 

Escrit per Abel Mingarro i Duna Vidalmorgó

LaviniaNext

La natura a Catalunya viu una situació crítica. Així ho denuncien les entitats ambientals que han impulsat el manifest ‘La natura no pot esperar’, un clam col·lectiu per frenar la pèrdua de biodiversitat i restaurar els ecosistemes degradats. 

El document recull deu demandes, entre les quals hi ha l’aprovació d’una Llei de Biodiversitat i Patrimoni Natural, l’activació de l’Agència de la Natura i més finançament i personal públic per protegir la natura. Les entitats alerten que, sense recursos ni eines de gestió suficients, la protecció del territori queda massa sovint en paper mullat.  

També reclamen desplegar plans per a les espècies amenaçades, impulsar un Pla Nacional de Restauració de la Natura i reforçar la conservació dels ecosistemes, des dels boscos i els rius fins al litoral i els espais agraris. En aquest vídeo infogràfic, sintetitzem les mesures que proposen per actuar ja pel clima i la biodiversitat.

 

 [Foto: Freepik - font: www.xarxanet.org]


sábado, 4 de julho de 2026

La Genève internationale perd sa centralité

La crise financière des organisations internationales ne fait qu'accélérer une évolution plus profonde: dans un monde devenu multipolaire, Genève perd progressivement la position centrale qu'elle occupait au sein de la gouvernance mondiale. 


Écrit par Guy Mettan

Pendant des décennies, Genève s’est flattée d’être la capitale mondiale des droits de l’homme, de la santé, du travail, du désarmement, de la paix, du commerce, du multilatéralisme, etc. Mais ce n’est plus tout à fait vrai. Le désengagement imposé par l’administration Trump en 2025 a révélé une crise systémique profonde. Dans un monde privé de sa puissance tutélaire américaine et de plus en plus polycentrique et multipolaire, Genève est en train de perdre sa centralité. Mieux vaut s’y préparer.

Vue par des observateurs extra-européens, la Genève internationale paraît en effet en état de déclin relatif indéniable. Début mai, l’agence indienne DD News publiait ainsi une dépêche titrée «Jadis ville de la Paix, Genève voit la présence de l’ONU dépérir». Inspirée d’une enquête de Reuters, elle montrait la perte d’emplois et craignait même pour l’avenir du Palais des Nations, menacé par les baisses drastiques du budget de l’ONU qui doivent être décidées cet été (non-paiement des 2, voire 4, milliards de dollars d’arriérés dus par les Etats-Unis selon le Wall Street Journal du 29 mai).

Les 269 millions votés par Berne et les 50 millions consentis par le canton n’y changeront pas grand-chose, dans la mesure où beaucoup voient «ce serrage de ceinture comme une correction bienvenue à une bureaucratie boursouflée dont les titulaires bénéficient d’un complément de salaire de 89,4% pour vie chère». En conclusion, l’article fait allusion à des documents internes de l’ONU qui prévoiraient un modèle moins coûteux et décentré sur le Kazakhstan, le Qatar et le Rwanda.

De son côté, le professeur américain d’origine coréenne JB Bae a publié mi-mai sur le site Brave New Europe une analyse très documentée qui tape là où ça fait mal: «Les coupes budgétaires de Trump poussent l’ONU à quitter Genève. Cela pourrait être une victoire car les déficits pourraient contraindre l’organisation à se rapprocher des communautés qu’elle est censée servir.» Et de déplorer que les contribuables américains aient «subventionné une bureaucratie hostile à leurs intérêts» alors que «les frais annuels de scolarité d’un seul enfant de fonctionnaire international pourraient faire vivre des douzaines de réfugiés pendant toute l’année». La critique n’est pas nouvelle, mais elle frappe juste.

Jusqu’ici, les Occidentaux, et notamment les Européens, voyaient la Genève internationale d’un bon œil car ils la considéraient comme un levier d’influence systémique et un multiplicateur de puissance qui leur offrait de nombreux bénéfices en matière de propriété intellectuelle, de libre-échange, de standards techniques, de droits de l’homme et de promotions de «valeurs» qu’ils avaient su instrumentaliser à leur profit. La Genève internationale était devenue leur laboratoire normatif, leur salle de contrôle humanitaire et leur vitrine diplomatique. Mais ça ne l’est plus, comme l’atteste le retrait américain.

Aux yeux des chercheurs extra-européens, la Genève internationale souffre en effet de son image de centre d’une gouvernance mondiale dont le dense réseau d’OI, d’ONG et de diplomates profite d’abord aux Etats occidentaux.

Les Chinois apprécient Genève parce que la Chine y a fait ses premières armes en 1954. Pékin a créé tout récemment un «Groupe d’amis de la gouvernance mondiale» pour promouvoir un système plus juste et équitable. Ils la voient donc comme un contrepoids possible aux modèles occidentaux et un lieu d’opportunités stratégiques pour peser sur le cœur technique et normatif de l’ONU, à condition de combler leur sous-représentation institutionnelle.

L’Inde est sur la même longueur d’onde. Genève lui sert de tribune pour la défense des intérêts du Sud global. Le plus grand contributeur des forces de maintien de la paix tient à exercer son influence et défend farouchement la souveraineté des Etats. L’Inde plaide aussi pour une réforme radicale du système onusien, jugé profondément injuste. En septembre 2025, elle a d’ailleurs sèchement remis à l’ordre la Suisse, qui avait prétendu lui donner des leçons à propos du sort réservé à ses minorités.

Quant à la position de la Russie, elle est connue depuis qu’elle a jugé que la Suisse avait abandonné sa neutralité en 2022.

L’attitude de la France pendant le G7 et la décision de signer l’accord sur l’Iran dans la propriété qatarie du Bürgenstock plutôt qu’à Genève confirment cette relative relégation. L’avenir de la place genevoise dépendra de sa capacité à s’adapter à ce monde plus éclaté et face à des concurrents plus flexibles et moins chers.

 

[Photo : Depositphotos - source : www.antithese.info]

«Tre ciotole», film di Isabel Coixet

 


di Giovanni Spagnoletti

Anticipiamo subito le conclusioni. Chi ha letto o soltanto sfogliato l’omonimo volume di dodici racconti di Michela Murgia (classe 1972), la celebre scrittrice sarda purtroppo deceduta prematuramente due anni fa, può immaginarsi quanto sia stato difficile trarne un plot, una sceneggiatura unitaria che potesse sintetizzare al meglio il senso di quest’opera (sottotitolo Rituali per un anno di crisi) uscita nel 2023, a pochi mesi dalla morte della sua autrice. Quella cioè – come si legge nella fascetta del libro – di “un romanzo fatto di storie che si incastrano e in cui i protagonisti stanno attraversando un cambiamento radicale che costringe ciascuno di loro a forme inedite di sopravvivenza emotiva”. Un primo plauso va quindi al lavoro dello sceneggiatore Enrico Audenino che insieme alla directora catalana Isabel Coixet ha costruito un coeso racconto cinematografico che a partire dall’ottica speculare dei due protagonisti è riuscito a coniugare sia il lato poetico-letterario sia il contenuto esistenziale, intimistico della scrittura di Murgia. Un secondo plauso va poi alla qualità della messinscena tanto sobria quanto efficace non solo per l’acclarata, ben nota bravura, dei due interpreti, della coppia composta da Marta (Alba Rohrwacher) e Antonio (Elio Germano), ma anche perché mancano gli effettacci pesanti e le ridondanze soprattutto musicali che troppo spesso funestano la produzione di casa nostra. Da questo punto di vista la presenza e l’azione di una veterana straniera come Isabel Coixet  – a quanto ha dichiarato, innamoratasi sin alla prima lettura del libro Tre ciotole – ha costituto un tassello fondamentale nel risultato finale, veramente buono, del film. D’altro lato la regista, da sempre, ha costruito nell’arco degli anni, opere con dei personaggi soprattutto femminili in cui si narrano delle vicende tormentate, ad ostacoli difficili da affrontare e risolvere. Già accadeva vent’anni fa nei suoi primi successi internazionali come La mia vita senza me (2003) oppure ne La vita segreta delle parole (2005) e ora, molto brillantemente, qui, nel presente caso, in cui Marta in primis è la protagonista. E bizzarria delle coincidenze succede che in questi giorni sia contemporaneamente nelle sale italiane anche il bel film La mia amica Eva di un altro autore della Catalogna, Cesc Gay, che narra, ma in una chiave molto diversa, la crisi di una donna nel momento di cambiare. Ma entriamo più nel dettaglio di Tre ciotole.

Al canonico settimo anno di convivenza succede quello che non si pensava o si sperava dovesse succedere: un nervoso viaggio in moto di una coppia, di ritorno dalla partecipazione ad una inaugurazione con annessa sosta ad un supermercato, si conclude a casa in un litigio apparentemente banale ma che così non è, in verità. Fazit: “Una sera ti metti a tavola e la vita che conoscevi è finita”. Lui, Antonio, un cuoco affermato grande amante dei supplì e con un ristorante di successo, lei Marta, una ex campionessa di sport ora insegnante scolastica di educazione fisica, si lasciano, non sopportando più le loro rispettive nevrosi – insomma sentenzia lui: bisogna prenderci una pausa, chiude il rapporto e se ne va di casa tra l’incredulità della compagna. La separazione viene vissuta da entrambi in maniera molto differente: Marta, più introversa, forse un po’ timida e sociopatica, si chiude ancor più in se stessa, smette quasi di mangiare (in casa era ovviamente lui a preparare il cibo) e si permette qualche piccolissima vendetta/cattiveria nei confronti di Antonio, scrivendo su internet delle recensioni negative al suo ristorante. L’uomo, invece, che ha iniziato il tutto, agisce in maniera opposta, si chiude completamente nel lavoro, cerca sostegno in una sua simpatica dipendente, Silvia (Galatea Bellugi) ma non riesce a dimenticare l’ex-compagna. Le cose si complicano ulteriormente quando Marta scopre di avere una neoplasia, un male incurabile, come si legge (ma nel film accade dopo) proprio all’inizio del primo racconto del volume, intitolato “Espressione intraducibile”. Tuttavia lei anche grazie al sostegno della sorella Elisa (Silvia D’Amico), ai dialoghi surreali con una sagoma di cartone,  trovata per strada, di Jirko un immaginario artista coreano di K-pop, e alla corte discreta di un collega di scuola, riesce piano piano a governare la sua situazione difficile, a riscoprire i valori della vita e del cibo, insomma l’amore per se stessi che è anche, sempre, amore per gli altri. Le tre ciotole del titolo, ricevute in regalo proprio all’inizio del film con i punti ad un supermercato, simboleggiano come lei impari a riconoscere ciò che la nutre davvero, distinguendo il sapore della vita quando tutto va cambiando, e trovando, attraverso il dolore, un novello equilibrio interiore.

Mai melodrammatico né pesantemente letterario, le Tre ciotole di Coixet è dunque un sommesso, a tratti commovente inno alla sopravvivenza, un invito ottimista ad andare avanti malgrado le peggiori difficoltà quotidiane. Un’opera solida e convincente, abbastanza inconsueta oggi, come si accennava, nel panorama di casa nostra, che ricorda begli esempi di cinema sentito e intimistico com’è stato a suo tempo l’opera di un Mauro Bolognini oppure più di recente un Pane e Tulipani (2000) di Silvio Soldini. C’è da auguragli quindi il maggiore successo possibile al botteghino e che un tale esperimento possa avere seguito.

Inizio e fine specularmente simbolici  con degli stormi di uccelli che sorvolano Roma – attenzione a non andare via sui titoli di coda dove la voce di Elio Germano racconta una simpatica barzelletta marxiana (e non marziana).


Tre ciotole  Regia: Isabel Coixet; sceneggiatura: Enrico Audenino, Isabel Coixet, dal volume omonimo di Michela Murgia; fotografia: Guido Michelotti; montaggio: Jordi Azategui; musica: Alfonso Vilallonga; scenografia: Paola Comencini; interpreti: Alba Rohrwacher, Elio Germano, Silvia D’Amico, Galatea Bellugi, Francesco Carril, Sarita Choudhury; produzione: Massimo Di Rocco, Luigi Napoleone, Riccardo Tozzi, Giovanni Stabilini, Francesca Longardi, Marisa Fernández Armenteros, Sandra Hermida, Carlo Gavaudan, Marco Miana per Cattleya, Ruvido Produzioni, Bartlebyfilm, Buenapinta Media, Bteam Prods, Colosé Producciones, Perdición Films, Apaches Entertainment, Tres Cuencos, Vision Distribution, RTVE; origine: Italia/Spagna, 2025; durata: 122 minuti; distribuzione: Vision Distribution.

 

[Fonte: www.close-up.info]

sexta-feira, 3 de julho de 2026

Adiós a Daniel Melingo, un artista que siempre buscó el asombro

Se formó en la academia, se graduó de rockero en los tóxicos y divertidos ‘80, se reconvirtió en personaje arrabalero y fue más allá del tango en una trilogía de discos que le pusieron nuevo sonido a su Buenos Aires querido. 

Melingo planeaba editar una versión de "Tangos bajos" con nuevo sonido e invitados de lujo.

Escrito por Roque Casciero 

Las cejas tupidas enmarcaban esos ojos profundos, pantallas -quizás indeseadas- de una mente inquieta y una sensibilidad traducida en músicas diversas y brillantes. Los gestos eran extremos en el rostro flaco de Daniel Melingo: la sonrisa amplia o ladeada, la concentración en busca de la nota justa, la seriedad a la hora de poner en palabras lo que bullía en su interior. Fue un artista tan único que resulta difícil explicar su trayecto: de la rigidez del conservatorio a la locura del rock de los ‘80, de allí a la deriva psicodélica en España, el retorno con un personaje de tanguero orillero y la evolución hacia un “linyera” que le permitió andar rumbos variopintos hasta generar una suerte de tango mágico. Melingo -que fue parte de Los Abuelos de la Nada y la banda de Charly García, además de fundador de Los Twist- murió el martes a los 68 años. Uno de sus hijos encontró su cuerpo en el departamento del cantor y clarinetista en Chacarita, donde estaba con cuidados paliativos por una enfermedad respiratoria. Y el vacío que deja en la música popular argentina va mucho más allá de las luces del éxito o los carteles de sold out que colgó en escenarios de todo el mundo.

Porteño de ley, Melingo nació en Parque Patricios el 22 de octubre de 1957. La música lo atrapó desde muy chico: a los 9 años entró al Conservatorio Nacional de Música Carlos López Buchardo y luego pasó por el Conservatorio Municipal Manuel de Falla. A los 18 ingresó a la Cátedra de Musicología, Etnomusicología y Composición de la Universidad Católica para cursar armonía, composición e interpretación. Había arrancado con la guitarra clásica y luego intentado con el bandoneón, pero se quedó con el clarinete. Y ese fue el instrumento que llevó en su equipaje liviano cuando se fue a Brasil, donde llegó a ser parte de la banda de Milton Nascimento.  

Cuando estudiaba armonía, una de sus profesoras le dijo una frase clave: «Melingo, usted improvise, después haga la teoría». A través de Cachorro López, el joven Daniel conoció al recién “repatriado” cantante Miguel Abuelo, que traía en la valija un montón de poemas a los que les faltaba música para convertirse en canciones. “La mujer barbuda” fue el primero en el que Melingo metió mano. Después se les unieron Polo Corbella, Gustavo Bazterrica y Andrés Calamaro. En un ensayo memorable que terminó con todos los músicos borrachísimos, Miguel tiró la frase: a partir de entonces serían Los Abuelos de la Nada. Claro que al día siguiente nadie lo recordaba, pero cuando Calamaro propuso recuperar el nombre de la banda iniciática de Miguel, el pacto quedó sellado.

La capacidad autoral de Melingo apareció en Vasos y besos (1983), el segundo álbum de Los Abuelos, donde brillaba el hoy clásico “Chala-man”. “A veces pienso que ya no me hacés efecto”, cantaba el entonces saxofonista en épocas en las que nadie hablaba de marihuana. De la academia a la universidad tóxica. “Hay todo un mito de los excesos, eso de ‘qué divertidos eran los ‘80, qué alegría ...’”, recordaba en una entrevista con Página/12. “¿Qué alegría? Yo vi gente muy enojada y llorando, no todas eran flores. El músico de rock también tiene sus penurias, y además los inicios son duros, triunfa uno de diez mil grupos".

Pero Melingo sí se divirtió con Los Twist, el grupo que armó con Pipo Cipolatti mientras todavía era un Abuelo. “Nos reíamos cuando componíamos. Y lo hacíamos sin intención comercial, tocábamos en el Parque Genovés, en lugares ridículos...”, explicaba. La dicha en movimiento (1983) fue más que el nombre del debut de Los Twist y una referencia velada a la cocaína: también era una suerte de manifiesto generacional de nuevos tiempos para el rock argentino. Y allí Melingo aparecía con temazos como “Jugando Hulla-Hulla”, “En el bowling” (“Flaca! pará un poco. Tenés a todos los muchachos moqueando la nariz, cantaba), “S.O.S., sos una rica banana”, “Cleopatra, la reina del twist” (con Vivi Tellas), y “Ritmo colocado” (con Diana Nylon), además de dos en coautoría con Cipolatti: “25 estrellas de oro” y “Jabones flotadores”.

“Nos vio Charly (García) y al otro día estábamos grabando. El nos produjo porque le vio la veta comercial. Pero nosotros lo hacíamos por pura diversión: yo ya tocaba en Los Abuelos y Pipo era un atorrante que no tenía un mango”, seguía Melingo. Y también seguían Los Twist, que estiraron el impacto inicial con Cachetazo al vicio (1984) y luego se pusieron más crípticos (e igualmente brillantes) con La máquina del tiempo (1985). Pero para ese entonces Melingo ya no era parte de los Abuelos: “Me invitó a tocar Charly y tuve que dejar uno de los tres grupos. El día que dije ‘es la última vez que toco’, Miguel se puso muy mal, se largó a llorar. Fue el único”, recordó. Durante un tiempo, fue parte de la banda en vivo de García y metió su saxo como invitado en “Rap del exilio”, del inmenso Piano bar (1984).

La segunda parte de los ‘80 lo encontró en España, donde primero colaboró con Los Toreros Muertos y luego formó Lions In Love. “Fueron la gran coctelera del rock”, definió Melingo a la banda con gran componente psicodélico que también incluía a Willy Crook, Guillermo Piccolini y Stephanie Ringes. “Ahí el rock tomó estilos más puros como el jazz, el blues, el flamenco o el reggae, los metió en una coctelera y creó algo nuevo”. Publicaron Lions In Love (1989) y Psicofonías (1992), pero luego Melingo sintió que el camino de experimentación conjunta del grupo estaba agotado.

Volvió a su Buenos Aires querido e hizo H2O (1995), un buen álbum rodeado de grandes músicos que pasó sin pena ni gloria. Y nadie podía imaginar su paso siguiente: Tangos bajos (1998) abrió las puertas a un personaje arrabalero y atorrante que masticaba letras propias (como la del durísimo “Narigón”), de Luis Alposta y Julián Centeya, junto a un poema de García Lorca. ¿Cómo explicar esa fascinación con ese tango con mucho de Edmundo Rivero? “Son los inicios, ahí está el lunfardo, el corazón del tango”, decía él. “Después que murió Gardel, en lo que fueron las décadas de oro del tango, se dejó un poco de lado, y en los ‘70 Rivero lo reivindicó. Con el lunfardo la temática es más abierta, hay menos prejuicios. Tenés la libertad de no caer en el tango típico del cornudo llorón, hablar de un chorro que mete la mano en el colectivo, o contar irónicamente una situación. Nació como un lenguaje carcelario, de ladrones, por eso elijo retomarlo como estilo literario”.

El esposo de la madre de Melingo fue manager de Rivero. “Yo lo veía al Feo porque a veces ensayaba en casa”, contó. La inspiración tanguera continuó en Ufa (1999), Santa milonga (2004), Maldito tango (2008), y Corazón y hueso (2010), discos que llevaron al cantor desde lugares pequeños de un circuito tanguero local que lo miraba con cierta reticencia hasta escenario internacionales destacados.

Mi signo es el cambio, tengo que asumir eso”, le dijo Melingo a este cronista en una entrevista para el desaparecido sitio web Silencio. “Me estoy dando cuenta de que todo lo hago en función a que en un momento me pica el bichito y tengo que cambiar. Yo dispongo todo para ese cambio, muchas veces más allá de la familia, de los contratos... Muchas veces es más fuerte que yo: tengo que seguir el latido de eso”.

Y vaya si cambió, una vez más: el disco Linyera (2014) partía de la música de Buenos Aires para... darle otra música a Buenos Aires. “No tengo norte, no tengo guía”, cantaba Melingo, que se aventuraba por caminos que solo él imaginaba. La popular “Canción del linyera” de Ivo Pelay abría el juego a un personaje distinto, que se le animaba a la Violeta Parra de “Volver a los 17 y al Atahualpa Yupanqui de “Soneto para Daniel Reguera”. Esta última es una versión monumental, donde se cruzan su clarinete, cintas reproducidas al revés, el charango de Jaime Torres y la guitarra de Skay. Y el cierre del disco no le iba en zaga, con una bellísima pieza llamada “Juan Salvo, el eternauta”.

Anda (2016) fue el próximo paso del linyera errante, que ya planteaba una ópera sobre el atractivo personaje. Allí venía otra versión de una canción popular, “En un bosque de la China” (que tuvo un notable video de Luis Ortega), una explicación del suceso del baile del tango en Japón titulada “A lo Megata” y hasta una versión de “Intoxicated Man” de Serge Gainsbourg. Y el cierre de la trilogía fue con Oasis (2020), donde estiró todavía más los límites, con invitados como Andrés Calamaro, Enrique Symms y el DJ Oliverio Sofía. Melingo había descubierto que su apellido provenía de una isla en el Mar Egeo y eso lo había llevado a intentar unir sus raíces en un género al que denominaba “tango rebético”. El álbum era también la mitad de la Ópera del linyera, que más adelante presentó en el Centro Cultural 25 de Mayo. Oasis debía tener una segunda parte, que Melingo -siempre mirando adelante- trabajó con el productor Oniria, pero que no fue publicado.

Por otra parte, mientras la ópera marcaba la muerte del Linyera, los pasos siguientes de Melingo fueron de síntesis: después de la pandemia convocó a viejos amigos a un Encuentro Maximalista (que tuvo a tres Abuelos sobre el escenario) en Niceto, experiencia que luego repitió con distintas formaciones. Y en tren de revisar su propio pasado con la vista puesta en el futuro, ya había anunciado una película sobre Tangos bajos, en simultáneo a una reelaboración del álbum con sonido actual y varios invitados (Calamaro, Fito Páez, Pity Álvarez y Pablo Lescano, entre otros).

Los discos solistas y aquellos en los que Melingo dejó su impronta son ahora el legado de una obra y una visión que excede a las grabaciones. La obra de un hombre inquieto que siempre buscaba más. “Lo que en un momento es libertad, en otro pasa a ser dependencia”, dijo en la entrevista antes mencionada. “Se van modificando un poco las necesidades de búsqueda. Yo sigo intuitivamente la búsqueda: no sé adónde voy y no creo que tenga que ir a un lado porque vengo de tal otro. Voy buscando con el olfato hacia dónde ir y tengo que ir asombrándome en el camino. Ese es un poco mi método. Me gusta no saber adónde voy. Si veo que me estoy repitiendo, no me asombro”.


[Foto: Guadalupe Lombardo - fuente: www.pagina12.com.ar]


Congresso do Die Linke: transformar o «hype» político numa prática organizadora

Com este congresso, Die Linke afirmou-se claramente como um polo alternativo de esquerda face ao consenso dominante de todos os partidos em torno do desmantelamento social, do ataque aos direitos laborais, da militarização, do apoio incondicional a Israel e do fortalecimento da extrema-direita. 

Congresso do Die Linke

Escrito por Harald Wolf

Mais jovem, mais feminino e mais marcado pela experiência migratória – assim foi o congresso federal de Die Linke, celebrado entre 19 e 21 de junho de 2026 em Potsdam. O partido decidiu fazer um esforço para enraizar-se mais na classe operária e consolidar a sua luta na defesa das condições sociais das pessoas, a luta contra o armamento, a solidariedade com o povo palestiniano e a luta contra a extrema-direita para construir uma alternativa de esquerda na Alemanha. 

A composição dos delegados mostrou até que ponto o partido se transformou profundamente, após a separação da ala de direita e hostil à imigração em torno de Sarah Wagenknecht em 2023. Dos 571 delegados, 311 tinham aderido ao partido após a cisão. A média das idades era de 37 anos, mais de metade eram mulheres e mais de 100 tinham vivido pessoalmente, ou através das suas famílias, experiências de fuga ou de migração. 

O número de membros mais do que duplicou, passando de cerca de 50.000 para 126.000. Isto aproximou-se de uma refundação do partido. Um grande sucesso, mas também associado a grandes desafios. Assim, a moção orientadora aprovada por esmagadora maioria afirmava: «Não podemos confiar num hype político passageiro». É necessário um enraizamento mais forte e estável na sociedade e, em particular, na classe operária. No centro desta estratégia deverá estar a mobilização contra os ataques massivos ao Estado social, bem como a continuação da campanha contra a explosão dos preços das rendas, a favor de um teto para as rendas e da socialização das grandes empresas imobiliárias.

A isto deverá associar-se um trabalho de organização nos bairros, nos locais de trabalho e nos sindicatos, com o objetivo de desenvolver Die Linke como um partido organizador de classe. Tendo em conta o aumento do apoio de sindicalistas, trabalhadores e desempregados à extrema-direita da AfD, bem como o afastamento quase completo do tradicional meio operário da social-democracia, torna-se urgentemente necessário formar um contrapolo de esquerda, o que requer exigirá um trabalho paciente e de longo prazo no terreno.

O congresso também decidiu limitar os vencimentos dos deputados a um salário médio previsto pelas convenções coletivas da administração pública e de transferir os montantes excedentários para um fundo social do partido. Uma decisão que poderá reforçar a credibilidade do partido e dos seus deputados.

Um partido antimilitarista e antifascista

O congresso reafirmou igualmente a posição antimilitarista do partido, a única força política representada no parlamento que se opõe ao vasto programa de rearmamento da Alemanha e da União Europeia. Em conjunto com organizações pacifistas, o partido presta aconselhamento sobre a objeção de consciência ao serviço militar e apoia as mobilizações, em particular dos estudantes, contra a reintrodução do serviço militar obrigatório.

A luta contra a extrema-direita e o fortalecimento da AfD colocam Die Linke perante desafios difíceis. Nas sondagens, a AfD é já o partido mais forte e, nas eleições da Saxónia-Anhalt e de Mecklenburgo, todas as previsões indicam que será a força mais votada. Existe, assim, o risco de que, pela primeira vez, um partido da extrema-direita conquiste o poder governamental num Estado federado. É possível que uma maioria parlamentar contra a AfD só possa ser alcançada através da concentração dos votos de todos os outros partidos.

Na Saxónia-Anhalt, Die Linke está confrontada com a questão de saber se deverá permitir a formação de um governo minoritário liderado pela CDU para impedir uma tomada do poder pela extrema-direita. O congresso formulou, a este respeito, critérios orientadores para a decisão final das secções regionais. A prevenção de um governo de extrema-direita através dos votos de Die Linke a favor de um ministro-presidente conservador exigiria acordos claros de que a CDU não procurará maiorias parlamentares com a AfD, de que não haverá cortes sociais e de que a sociedade civil democrática e os direitos democráticos serão defendidos. Isto, porém, ainda não resolve a complexa questão de como evitar que Die Linke, como preço pela contenção da extrema-direita, seja forçada a uma lógica de unidade com os conservadores e perca visibilidade enquanto polo oposicionista autónomo. Serão necessárias novas e intensas discussões no interior do partido.

A favor da segurança dos judeus e a liberdade dos palestinianos

A discussão sobre o conflito no Médio Oriente ocupou igualmente um lugar importante. Tendo como pano de fundo o genocídio cometido pelo fascismo alemão contra seis milhões de judeus, trata-se de uma questão particularmente sensível na Alemanha. O apoio a Israel foi declarado pelo governo como a Staatsräson alemã («razão de Estado», que na realidade significa o apoio incondicional a Israel). Contudo, setores importantes da esquerda compreenderam o sionismo sobretudo como uma reação aos crimes do fascismo alemão, relegando para segundo plano a crítica ao sionismo enquanto projeto de conquista através da colonização. Isto alterou-se com a guerra em Gaza. Muitos dos jovens novos membros politizaram-se e radicalizaram-se perante a guerra de destruição levada a cabo por Israel contra a população palestiniana. Para eles, Gaza tem a mesma importância que o Vietname teve para as gerações mais velhas. A direção do partido viu-se, assim, confrontada com a tarefa de aproximar estas diferentes experiências.

Foi uma decisão prudente da direção do partido convidar duas oradoras, que não pertenciam ao partido, para intervirem no início do debate: Verad Berman e Aida Touma-Sliman. Ambas são cidadãs israelitas. Berman é neta de sobreviventes do Holocausto. Touma-Sliman é comunista e deputada árabe no Knesset pela aliança de esquerda Hadash. Aos 19 anos, Berman perdeu a mãe, que morreu num atentado suicida cometido por um jovem palestiniano. A conclusão que retirou dessas experiências trágicas foi a de «não viver na lógica da vingança e da desumanização». A segurança dos judeus e a liberdade dos palestinianos «não são opostos, mas condicionam-se mutuamente». Berman apelou à esquerda alemã para que se levantasse «contra a desumanização, a privação de direitos e o genocídio». A República Federal da Alemanha teria uma responsabilidade especial no combate a qualquer forma de antissemitismo. Este não pode ser separado do compromisso «contra o racismo, a privação de direitos e o genocídio». Não basta opor-se ao atual governo israelita: «Todo o sistema de ocupação deve ser abolido». Touma-Sliman exigiu «o fim da cumplicidade» da Alemanha com o regime de Jerusalém e um «embargo total ao fornecimento de armas a Israel».

Após este importante início, o congresso aprovou, por larga maioria, uma resolução que caracteriza a atuação de Israel como genocídio, exige o fim do fornecimento de armas a Israel e o congelamento do acordo de associação entre a União Europeia e Israel. O congresso pronunciou-se a favor do direito à autodeterminação dos palestinianos num Estado próprio, bem como do direito à autodeterminação do povo judeu. Ao mesmo tempo, perante o aumento dos ataques antissemitas na Alemanha, o congresso reafirmou a luta contra todas as formas de antissemitismo.

Die Linke: uma alternativa de esquerda

Com este congresso, Die Linke afirmou-se claramente como um polo alternativo de esquerda face ao consenso dominante de todos os partidos em torno do desmantelamento social, do ataque aos direitos laborais, da militarização, do apoio incondicional a Israel e do fortalecimento da extrema-direita. Die Linke demonstrou a sua capacidade de unir diferentes tradições políticas, experiências e perspetivas de consensos que agora têm que ser traduzidos em ações políticas concretas. O partido tornou-se não apenas mais diverso, mas também mais à esquerda e mais radical. Para Die Linke permanece, contudo, o desafio de transformar o atual crescimento do número de membros – o hype, como disse a direção – numa prática política estável, organizadora e orientada para a classe operária, bem como de continuar a alargar o apoio político e social para Die Linke.


Harald Wolf é membro do partido Die Linke

 

[Foto: Die Linke - fonte: www.esquerda.net]

«La vida somnàmbula», d’Enric Iborra

Una obra de les que fan una literatura 

Enric Iborra 

Escrit per Josep J. Conill

La publicació d’un nou llibre d’Enric Iborra és sempre motiu de goig per als bons lectors. D’ençà de la publicació d’Un son profund. Dietari d’un curs de literatura universal (2013), Iborra ha encetat una exploració —progressivament deslligada de la docència— cada cop més intensa i profunda d’allò que en el títol d’un dels seus llibres anomena l’ordre sord de la literatura, per mitjà de la lectura entesa com a experiència còmplice i via privilegiada  cap al descobriment de la nostra íntima naturalesa personal. 

La vida somnàmbula constitueix, ara com ara, la darrera fita d’aquesta trajectòria, plasmada en uns llibres difícils de classificar quant al gènere, a mitjan camí del dietari, la crítica literària i l’aforisme, producte de l’escriptura d’un moralista molt peculiar, que hi reflexiona sobre la condició humana i la societat a través de la literatura. Amb el benentés que això no implica usar-la com a pretext, sinó ben al contrari, com una eina fonamental de coneixement que es converteix en carn i sang de la visió del món del lector.

D’entrada el llibre aborda la peculiar relació, ja apuntada per Plató, entre escriptura i oblit: anotem les coses per a recordar-les, però el fet de confiar-les al paper convida a la desmemòria individual. Caldria entendre la literatura, doncs, com un esforç titànic de la humanitat contra l’oblit, en un món com més va més segrestat per les pantalles, però on paradoxalment la proliferació d’escriptors sembla inversament proporcional a la desaparició dels lectors i el llibre esdevé un objecte efímer, subjecte als capritxos de la moda. 

Per contra, al llarg de les pàgines de La vida somnàmbula assistim a les reflexions d’un lector lúcid, minuciós i molt ben documentat, capaç de transformar l’acte de llegir en un estímul per a la pràctica de l’escriptura com a examen de consciència, perquè el contrast de les vivències íntimes amb l’experiència aliena engendra un sentit que dignifica i ajuda a enfrontar-se amb la brevetat de la pròpia vida.

                                                Enric Iborra, La vida somnàmbula, Afers (2026)

Enemic de les simplificacions barroeres, Iborra fa seua la lucidesa del crític nord-americà Lionel Trilling entorn de la defensa del realisme moral com a principal lliçó de la literatura, que projecta una imatge de la vida més complexa que l’emanada de la política i la ideologia. Per realisme moral entén una actitud —no exempta d’afinitats amb l’ètica weberiana de la responsabilitat— susceptible de prendre en compte “la complexitat i la diversitat de situacions que fan impossible actuar moralment d’una manera coherent”

En altres paraules: al contrari del que una concepció estulta s’entesta a creure, la literatura de debò no simplifica la nostra visió del món ni ens aparta de la vida, ens l’enriqueix.

Tot plegat em porta a pensar que si les posicions de Trilling interessen tant l’autor de La vida somnàmbula és perquè ell mateix s’acosta a la literatura des d’uns paràmetres morals molt similars, sense criteris dogmàtics ni partits presos, deslligats de l’exhibicionisme erudit o la mera recensió de novetats.

Ens trobem davant d’una reflexió de llarg alé, centrada en l’examen d’aquelles obres que serveixen d’aliment —per a dir-ho a la manera de Paul Valéry— i en el conjunt de qualitats que determinen la seua gestació. Així ho certifiquen les observacions dedicades a la propedèutica de l’escriptura, tant si prenen com a punt de partida els consells prodigats per estudiosos com ara Quintilià, Antoine Albalat o F. L. Lucas, com si procedeixen d’autors com ara Flaubert, Valéry o Gramsci, que en els seus dietaris i els seus epistolaris van escrutar a fons les implicacions personals i socials de l’ofici. 

La conclusió es tradueix en una clara aposta personal per la concisió i la claredat, sintàctica i intel·lectual, i un rebuig del costumisme, la imaginació gratuïta i el didactisme com a principals perills que ha d’esquivar qualsevol obra literària amb pretensions de durar.  

En llibres seus anteriors ja hi era present, però en La vida somnàmbula Iborra planteja amb especial intensitat la qüestió de la persistència del jo en relació amb la relectura, pràctica que amb els anys adquireix cada cop major entitat. Si se’ns apareixen sota una nova llum en cada ocasió, ho hem d’atribuir a la multiplicitat de significats de les obres o als canvis en la nostra percepció com a lectors? 

Sens dubte, la dialèctica entre escriptura i oblit –o record– hi tindria alguna cosa a dir, perquè la trama sencera de l’experiència s’ordeix a partir de la intensa imbricació entre el pòsit de les vivències al transcurs del temps i l’acumulació de lectures.

En definitiva, ens trobem davant d’una obra plena de sensibilitat i perspicàcia, caracteritzada per una profunda coherència, d’aquelles que testimonien la solidesa de la literatura escrita en una llengua, més encara si aquesta es troba en condicions tan precàries com la nostra. 

Per damunt de la seua factura, aparentment fragmentària, no resulta difícil detectar-hi, com en filigrana, un propòsit unificador, consistent en la temptativa d’esbrinar la figura del tapís subjacent a la capacitat de les grans obres per a transformar-nos i suscitar l’aparició de nous mons en cadascun de nosaltres. Poques activitats, doncs, tan profundament humanes com la lectura, entesa com l’acte d’elevar la vida a potències. Iborra n’ha fet l’experiència, el seu llibre pretén fer-la encomanadissa. I a fe que ho aconsegueix.


[Font: www.diarilaveu.cat]


quinta-feira, 2 de julho de 2026

Daniel Melingo, el alquimista

 


Escrito por Andrés Valenzuela

Hay tipos que son hipnóticos arriba de un escenario. Otros, abajo. Los más raros, te cautivan en un disco porque abren su cuore. Daniel Melingo era excepcional: lo conseguía en cualquier situación. Su cuerpo delgado y fibroso -que no escondía los años- tenía aura, como se dice ahora. A esta altura del partido, ya llevaba más años dedicados al tango de los que había entregado al rock, por el que se hizo conocido. ¿Era tanguero o rockero? Según él mismo, tanguero era desde la panza de la madre y fue luego que se volcó al rock, para volver a síncopas, cortes y quebradas más tarde, ya “hecho”, cual hijo pródigo.

¿Tanguero o rockero? Los primeros querríamos anotarnos ese poroto, pero lo cierto es que Melingo era una alquimia infrecuenteSintetizaba tango y rock y recordaba a propios y ajenos cuánto tenemos en común unos y otros. Cuánto de rock tiene el tango de hoy. Cuanto de tango tiene el rock nacional de siempre.

Cuando lanzó Tangos bajos en 1998 la renovación que hoy llamamos “tango siglo XXI” recién empezaba: El Arranque llevaba dos años probando, el primer disco de La Chicana todavía estaba nuevito y a la Fernández Fierro le faltaban todavía tres años para aparecer. En ese panorama apareció su voz, profunda, cavernosa, de tipo que vio (y vivió) mucho. Y se puso a cantar esos tangos reos, rabiosos, oscuros. Volvió a hipnotizar. Arrastró a una generación de músicos que intuían en el tango algo que les pertenecía, que podía hablarles, pero que no sabían bien cómo entrarle. Él les abrió una puerta posible y la atravesó primero.

Tangos bajos era tremendamente potente. Tenía un montón de personajes, como José el cuchiyero, Leonel el feo, la Angurrienta o el Narigón, pero también tangazos cantados en primera persona, que bien podían creerse fundacionales de la Guardia Vieja, como el “Ayer” que abría el disco (con los coros de Fabiana Cantilo). Y todo eso a fuerza de guitarra, un fueye, la voz y su talento como letrista.

¿Cómo vas a empezar tu deriva tanguera con semejante disco, animal? ¿Qué le dejás al resto? ¿Y a vos mismo?

Lo demencial es que no se quedó ahí. Podría, como muchos rockeros lo hicieron luego, haber dicho “ya ‘ta, ya me di el gusto”. Él se quedó. Se armó su cotorro y siguió con el tango, aún si en ese momento todavía era piantavotos. Podríamos ponerlo en la categoría “tangos reos”, sí, pero abría su boca y se convertía en algo que solo podía ser él. Sacaba un disco nuevo y su sonido se expandía. No era solo que sumaba instrumentos hasta armar su propia orquesta típica –como había hecho en los últimos años–, expandía realmente lo que sonaba: texturas, capas, ideas. Era escucharlo evolucionar de un disco a otro. ¿Hasta dónde podía llegar? Hay que estudiarlo en retrospectiva para ver cuánto enseñó a quienes lo siguieron en ese camino de LinyeraCorazón y Hueso y tanto más, para abrazar, con devoción, su cautivante cuore poligriyo.

 

[Fuente: www.pagina12.com.ar]