A historia de sexo e música de Charles Mingus

 

Reeditan «Menos que un can. O mundo que compuxen», as memorias do contrabajista creador de «Mingus Ah Um», onde desmonta mitos do jazz con grandes doses de orgasmos

Mingus (Nogueiras, Arizona, 1922-Cuernavaca, México, 1979), contrabajista, compositor, director de big band e pianista de jazz.

Escrito por DOMÉNICO CHIAPPE

Varios dos álbums máis vigorosos do jazz teñen a mesma firma: Charles Mingus. Sempre co seu apelido por diante, traballos como Dinasty ou Ah Um conteñen temas de complexidade compositiva e son rueiro. Pero ademais de música, este contrabajista que era predilecto de Dizzy Gillespie deixou escrito un libro de memorias titulado Menos que un can. O mundo que compuxen (Libros do Kultrum), que se reedita en español no centenario do seu nacemento.

Nacido en Arizona en 1922 e falecido en México a finais dos setenta, tras remedios máxicos contra a enfermidade que lle axexaba, Mingus crea con desenvoltura un relato que se centra nas súas proezas sexuais. Desde os seus primeiros escarceos como mozo afroamericano de «pel clara» e clase media, ata a prostitución que existía na trastienda dos locais onde se gañaba a vida ou nas súas viaxes mexicanas.

Ao dedicar o groso do libro a repasar esas aventuras orgásmicas, nas que mesmo el mesmo cedía ante a chantaxe dalgunha propietaria, evade a súa propia grandeza musical. Conta pouca cousa da súa traxectoria e do seu proceso creativo nesta curiosa autobiografía, pero o que hai vale ouro, por esa mesma informalidade con que avanza a narración.

Cunha linguaxe soez, aínda que sen desafinar pois está a ton co resto da obra, Mingus obsequia detalles de míticas sesións, das que agora hai pouco rexistro. Neses capítulos, escasos, tratados como parénteses dentro do conxunto da obra, desfilan nomes que a historia se encargou de elevar -con razón- a un pedestal como como Duke Ellington, Bird, Miles Davis ou Thelonius Monk. Pero tamén rescata outras figuras, menos coñecidas como Dodo Marmarosa ou Buster Smith.

A fortaleza física era algo importante para Mingus, como o era tamén a pelexa verbal. Esta edición reproduce a carta que lle escribiu a Davis, con quen tivo unha longa relación de admiración e repulsión. Recriminoulle o que consideraba un trato inxusto cara a Monk, quen agora está considerado como o compositor máis orixinal daqueles anos.

O apaixonado e divertido Mingus mostra aquí o seu «enojo» e «non o oculto porque é real». Como fixese en Fables of Faubus, onde protesta contra a segregación racial que a el mesmo oprimiu, no seu libro tamén se alza contra a desigualdade, como cando conta que a cantante Peggy Le facíase de ouro imitando a Billie Holiday, mentres ela «andaba tirada na rúa e todos dicían que era unha yonqui». Pero di: «Iso era o jazz ao principio. Escapar do curro normal, da rutina, dos birlos».

 

[Fonte: www.lavozdegalicia.es]