Morre o hispanista británico John Elliott, que combateu a mitificación da historia polos nacionalismos e os populismos

 

Premio Príncipe de Asturias de Ciencias Sociais, o seu labor contribuíu a difundir unha imaxe moderna de España

                                                   John H. Elliott, retratado en Madrid

Por G.N.

O historiador británico John Elliot, un dos hispanistas máis reputados do mundo, que destacou polos seus estudos sobre o Imperio español, morreu este xoves aos 91 anos, confirmaron a Efe fontes próximas á familia. O seu labor contribuíu a difundir polo mundo unha imaxe moderna e normalizada de España. Outra das súas frontes de estudo e divulgación foi pór coto ás mitificacións da historia e, en particular, as manipulacións dos nacionalismos. Nos últimos tempos, puxo especial empeño en sinalar as distorsións do pasado que se esgrimían desde o soberanismo catalán.

Elliott recibiu o premio Premio Príncipe de Asturias de Ciencias Sociais en 1996 e, entre outros recoñecementos, foi investido doutor honoris causa en universidades como a de Alcalá de Henares, a Complutense ou a Carlos II.

O hispanista foi autor da considerada como a biografía definitiva do conde duque de Oliveirais e doutros libros crave no hispanismo como Lingua e imperio na España de Felipe IV.

Elliott faleceu nun hospital de Oxford tras ter sido ingresado recentemente, na mesma cidade de cuxa prestixiosa universidade era profesor emérito.

O estudoso era un dos últimos elos da lendaria saga de hispanistas anglofalantes na que tamén forman ou formaron parte nomes como Paul Preston, Hugh Thomas, Ian Gibson ou Raymond Carr.

Como lembrou en repetidas ocasións ao longo da súa vida, a súa carreira estivo ligada á historiografía española desde fai máis de sete décadas, cando, sendo estudante universitario, contemplou por primeira vez no Museo do Prado un cadro do conde duque de Oliveirais asinado por Velázquez.

Naquela xira de seis semanas pola Península, Elliott quedou «impresionado» por España, e en especial polo Museo do Prado, o que lle levou a dirixir a súa mirada cara a ese país aínda que estudara previamente francés e alemán.

A pesar de indagar sobre todo na Idade Moderna española e nas raíces dos conflitos actuais, sempre foi un intelectual moi pegado ao seu tempo, preocupado pola crise que golpeaban a España, ao Reino Unido e ao conxunto da Unión Europea.

Nunha entrevista con Efe no 2018, Elliott declarábase moi preocupado pola «polarización» da sociedade catalá a raíz do procès [independentista] e lembraba que unha parte importante da poboación catalá defendía un «dobre patriotismo».

Igualmente alertou nas súas últimas comparecencias públicas contra o populismo, tanto de esquerdas como de dereitas, por ser «ideoloxías que se aproximan máis á fantasía que á realidade».

E aínda que se lle consideraba un dos maiores mestres de hispanistas británicos, el asegurou sempre que non se consideraba «creador» dunha escola, xa que prefería centrarse en cada historiador como individuo e non como colectivo.

Doutorado en Historia pola universidade de Cambridge, cultivou unha infinidade de premios ao seu labor, como o Nebrija en 1993, e deixou títulos crave como A revolta dos cataláns, Europa na época de Felipe II, 1559-1598 ou a mencionada biografía do Conde Duque de Oliveirais.

 

[Imaxe: Juan Lázaro - fonte: www.lavozdegalicia.es]