Brais Lamela, escritor: «No libro, interesábame dialogar e cuestionar os mitos que aparecen sobre a colonización»

Brais Lamela (Vilalba, 1994) publica A lingua estranxeira (Galaxia), unha novela que cuestiona os relatos da colonización transatlántica a través de catro liñas narrativas. O autor afonda a través desta obra na identidade, a memoria e a linguaxe para explorar as pegadas da violencia colonial no tempo presente.

O autor Brais Lamela

Escrito por Sergio Casal

—Como foi o proceso de creación de A lingua estranxeira?

É un libro que, en si, cuestiona bastante a idea das orixes. De todos modos, para min o libro comeza durante unha viaxe polo río Paraná, que está no leste de Paraguai, e despois de coñecer a experiencia colonial agraria europea da zona. Tamén acabara de rematar Ninguén queda (2002) e estaba co tema das colonias ás voltas.

—A novela ten catro liñas narrativas. Como chegou a esa estrutura tan complexa?
Ten unha estrutura bastante complexa e penso que foi algo que se foi revelando. Interesábame explorar distintos rexistros e como podían dialogar distintas voces. A decisión máis crucial para a forma da novela foi elixir entre esas voces unha voz histórica. Unha voz decimonónica totalmente allea á miña experiencia. Para documentarme, lin moita novela de viaxes e houbo unha idea de apostar pola ficción para habitar voces moi distintas á miña.

—De onde vén ese interese polo tema colonial e como se conecta co presente?

O libro parte dunha experiencia de colonización transatlántica e a verdade é que é algo que me interesa desde Ninguén queda. Penso que ten que ver coa intención de dialogar con esa especie de tradición que houbo dentro do contexto galego. Temos a nosa visión como migrantes e é así, pero tamén hai outros lados que non se exploran e que é interesante traballar. O libro comeza xa cunha epígrafe dun ilustrado coruñés, José Cornide, cun proxecto de colonización no Río da Prata. Despois hai todo un traballo de dialogar con distintos documentos e experiencias coloniais que teñen que ver coa identidade galega. Por exemplo, con Eduardo Pondal, que escribiu o noso himno, e a súa obra mestra é unha sorte de eloxio da colonización. Interesábame dialogar e cuestionar todos os mitos que aparecen respecto da colonización.

—Que mudou e que se mantén respecto de Ninguén queda?
Hai unha cousa que se mantén claramente, que son os temas que me interesan e sigo gravitando cara a eles. Sobre os cambios, diría que os hai importantes no estilo. Tamén é unha novela que aposta máis pola ficción que Ninguén queda.

Se cadra, non é tan claro ao principio, pero a medida que avanza, un vaise decatando máis. Tamén penso que outra das cousas que ten é que é un libro que non revela as súas capas ao momento. Gústanme ese tipo de libros e teño a sensación de que nesta época de inmediatez, a ficción pode ser ese lugar no que aínda podemos estar un pouco desorientados e perdidos, e nesa desorientación podemos atopar cousas novas ou sensibilidades distintas.

—Sobre o concepto do “país impuro dos sen-nome". Que significa ese país dentro da narración?
É algo que aínda está por ver. Foi unha idea que me interesaba deixar algo aberta á interpretación. En parte, referíame a que todo o libro ten un xogo grande coa anonimia: hai personaxes sen nome e o país no que sucede o libro non se nomea. Por unha parte, un nome xa nos transmite unha idea moi clara e, cando quitas os nomes, convértese a prosa nun lugar no que se poden resignificar as ideas.

[Foto: Kalandraka - fonte: www.nosdiario.gal]