America: los colonizaires europèus tuèron tantes abitants que lo clima mondial ne cambièt

Segon un estudi de l’UCL, la mòrt de 56 milions d’estatjants del continent entraïnèt la pichona edat de glaç de l’an 1600

Lo massacre de la reina Anacaona e de sos subjèctes. Gravadura originala publicada en 1598 dins la ‘Brevissima relacion de la destruccion de las Índias’ de Bartolomé de Las Casas.

 

Los colonizaires europèus tuèron tantes autoctòns en America que se produguèt un cambiament climatic, segon de cercaires de l’University College London (UCL), çò rapòrta la cadena CNN. Segon un estudi que se ven de publicar, las mòrts massisas e las malautiás provocadas pels europèus en America pendent los primièrs sègles de contacte aguèron una repercussion environamentala prigonda, entraïnant fin finala una diminucion dels nivèls de CO₂ dins l’atmosfèra e un refregiment notable de la Tèrra.

Pendent mai o mens 100 ans, los colons europèus aurián tuat environ 56 milions d’indigènas en America del Sud, en America Centrala e en America del Nòrd. Aqueles genocidis menèron a l’abandon de vastas zònas de tèrras agricòlas, que foguèron apuèi reboscadas. L’aument dels arbres e de la vegetacion, cobrissent una superfícia equivalenta a la de França, entraïnèt una reduccion substanciala del CO₂ dins l’atmosfèra.

Segon Mark Maslin, professor de geografia a l’UCL e un dels coautors de l’estudi, “lo CO₂ e lo clima èran relativament estables fins a aquel moment. Es doncas lo primièr cambiament màger qu’observam dins los gases d’efièch de sarra de la Tèrra”. Los cercaires afirman que lo reboscament produch per l’arribada dels europèus joguèt un ròtle crucial dins lo refregiment de la Tèrra que culminèt en 1610.

L’estudi remet en question las cresenças anterioras segon las qualas los cambiaments de temperatura observats pendent los ans 1600, coneguts amb lo nom de Pichona Edat Glaciària, èran causats unicament per de fòrças naturalas. En combinant de pròvas arqueologicas, de donadas istoricas e una analisi del carbòni trobat dins las carròtas de glaç de l’Antartic, los cercaires an establit un ligam dirècte entre lo reboscament e lo cambiament climatic mondial.

Delà lo clima, las implicacions d’aquel estudi s’espandisson a la geografia e a l’istòria. Lo professor Marik Maslin soslinha que los decèsses de milions d’abitants originaris d’America joguèron un ròtle clau dins la reüssida de l’economia europèa. La disponibilitat sobda de ressorsas naturalas e de noiridura contribuïguèt a l’expansion de la populacion europèa, permetent un passatge de l’agricultura de subsisténcia a d’autras indústrias. “Lo despoblament de las Americas permetèt als europèus, benlèu involontàriament, de dominar lo Mond. Aquò facultèt tanben la Revolucion Industriala e la perseguida d’aquela dominacion pels europèus.”

 

[Sorsa: www.jornalet.com]