Lo Gardaire de la Tèrra

Omenatge de son vivent al cacic Raoni Metuktire

Escrich per Gisèla Naconaski

Del temps que lo grand garric de Mato Grosso recep sos suènhs palliatius a l’edat de 94 ans, lo mond ten l’alen. L’òme del platèl labial —aquel disc de fusta pintada que los guerrièrs caiapós apèlan en lor lenga un botoque— travèrsa una espròva immensa. En aquesta ora ont recep los suènhs palliatius, es urgent de dire nòstra infinida reconeissença al que serà per totjorn una de las mai grandas sentinèlas de nòstra epòca, e un dels vertadièrs pioniers de l’ecologia politica mondiala.

Car defendre Amazonia es pas jamai estat un combat local o periferic. Defendre Amazonia es defendre l’umanitat tota.

Nascut al començament dels ans 1930 dins una forèst qu’arpenta alara en nomada, Raoni a traversat los sègles. Testimòni privilegiat del rescontre entre son pòble e los kuben (los blancs), a complit l’impensable: trespassar l’avenc de la modernitat sens jamai renegar son arma, sa lenga o sa tèrra.

Quand los occidentals lo descobriguèron, pivelats per aquel guerrièr fièr cofat de plumas jaunas e parat de son botoque, cresián veire una relíquia del passat. Avián tòrt. Raoni èra lo futur. Plan abans que las tribunas internacionalas s’abrandèsson pel clima, lo cap caiapó viatjava per la planeta per garçar una vertat simpla: se la selva morís, l’èsser uman morís tanben.

De sa virada istorica als costats d’Sting en 1989 fins a sas confrontacions dirèctas amb los potents d’aqueste Mond, Raoni a pas jamai cessat de menar lo combat de Dàvid contra Goliat. A fach plegar de projèctes de restancas titanicas, interpelat los presidents e los papas, e fach sas denóncias per defendre son pòble. Sens res possedir, a recebut al fil de sos viatges la reconeissença de las nacions mai grandas. Es ansin qu’en setembre de 2011, la Vila de Paris l’aucèt al reng de ciutadan d’onor, ligant a jamai la capitala francesa a son combat planetari.

Sos mots recents pendent la COP30 ressonan uèi coma un apèl d’una fòrta esmoguda:

«Un còp de mai, demandi a totes que poscatz donar seguida a aquesta mission de poder defendre la vida de la Tèrra, de la planeta.»

Uèi, mentre que lucha, nòstre dever es de li far saber que sèm de milièrs a portar aqueste flambèl. Sa votz s’atudarà pas, car es venguda la nòstra. Amazonia brutla, mas l’exigéncia absoluda de respècte, de patz e de subrevivéncia qu’encarna es mai viva que jamai.

Grand Cap, la tèrra de Xingu qu’avètz tant aimada velha sus vos, e los ciutadans del Mond se tenon a vòstres costats. Defendre la selva es vos defendre; defendre l’umanitat es onorar vòstre combat cada jorn.

 

[Sorsa : www.jornalet.com]