Luis Caparrós Esperante, escritor: «Vivimos un novo ascenso paulatino do fascismo que, en principio, parece non tocarnos»

Luis Caparrós Esperante (A Coruña, 1952) presenta A chuvia sobre o mar (Laiovento), unha novela onde tres personaxes en conflito buscan fuxir dunha realidade que o abrangue todo. A obra sitúa a persoa lectora nunha hipotética Costa da Morte en 1936 onde o reloxo semella non moverse e o mar e a choiva observan impasíbeis. 

O escritor Luis Caparrós Esperante

Escrito por Sergio Casal

—Como afecta á trama o illamento xeográfico nun ano como 1936?
A idea da novela é situar tres personaxes nun espazo illado nunha hipotética Costa da Morte. Buscan fuxir da cidade, dos conflitos e da súa vida cotiá. O feito de estar en 1936 latexa por debaixo e, nun determinado momento, explota. Os personaxes atópanse nunha situación crítica e demóstrase que o illamento e a neutralidade son imposíbeis. Eles son moi diferentes entre si: un que mira para atrás, o vello Nicolás; outra que mira para diante, Luscinda; e outro que mira para o presente, o pragmático Amaro. 

—Como se relaciona a novela co momento presente?
Esta cuestión é unha das que me fixo retomar a novela, cuxa escritura xa viña de antes. Vivimos un novo ascenso paulatino do fascismo que, en principio, parece non tocarnos. A situación non é moi diferente á que podía suceder nos anos 30 do século pasado. Había unha dinámica funcionando mentres moita xente miraba para outro lado. Isto aparece na novela de xeito claro, aínda que non é unha novela de guerra, unha crónica ou unha novela coral. É unha obra onde a situación externa tradúcese a través da conciencia dos personaxes. Esa conciencia é axitada porque o mundo illado ideal e romántico é imposíbel e hai que tomar posición. Hai que plantarse ante o que está sucedendo. Isto é moi semellante ao que está pasando agora.

—Esa é a idea de “neutralidade imposíbel” que atravesa o libro?

Eu quería unha novela que non fose unha crónica de guerra. É unha novela paradoxalmente intimista. A situación infíltrase na conciencia dos personaxes. Quería darlle unha dimensión musical tamén. É unha novela que ten tres partes, cada unha de sete capítulos conformando un total de 21 e que, curiosamente, remata na páxina 221. Despois hai unha combinación de memoria, presente, lírica e narración. É un libro cosido desde o monólogo interior, cun estilo indirecto libre. Non é unha narración lineal e ten ese formato musical como contrapunto.

—É a natureza indiferente ás nosas traxedias? Que simboliza exactamente esa chuvia sobre o mar?
Aquí hai unha certa base romántica. Eu traballei sobre o romanticismo como mestre e iso está aí. Os personaxes están vivindo nun mundo illado pero que está rodeado polo mar, que está moi presente. A medida que transcorre a acción e vai tomando un ton tráxico, a chuvia tamén comeza a medrar e ese compoñente acuático do mar e a chuvia tende a ser unha forza telúrica que os arrastra. Como un personaxe máis que está pero é indiferente ao que lles pasa aos seres humanos.

—Que preguntas lle gustaría abrir na persoa lectora ao rematar a novela?

Non quería facer unha novela de tese nin con solucións. Quería montar un interrogante. Os tres personaxes están cheos de contradicións, como estamos todos, e están en conflito. Gustaríame que as persoas se puxeran diante do libro e asuman os retos: “Que faría eu nunha situación semellante? Até que punto isto me pode afectar a min?”. Non lles dou solucións, o que fago é plantar esa dúbida. 

[Foto: www.nosdiario.gal]