Escòcia, Galas e lo Nòrd d’Irlanda son ara dirigits per de fòrças independentistas

Las nacions celticas viran cap a l’independentisme mentre qu’Anglatèrra vira a l’extrèma drecha

Lo partit independentista Plaid Cymru, menat per Rhun ap Iorwerth, a obtengut 43 deputats sus 96 e a mes fin a mai d’un sègle d’egemonia trabalhista dins lo país celtic.

Escrich per Ferriòl Macip

Las eleccions legislativas tengudas divendres simultanèament en Escòcia, Galas, e l’Irlanda del Nòrd —e tanben las municipalas anglesas— an redessenhat lo paisatge politic britanic. Mentre que las nacions celticas an refortit l’independentisme d’un biais espectaclós, Anglatèrra es marcada per la progression fòrça importanta de l’extrèma drecha.

Escòcia, Galas e lo Nòrd d’Irlanda son ara dirigits per de fòrças independentistas (o unionistas amb Irlanda dins lo cas irlandés), dins un contèxt de progression de l’extrèma drecha en Anglatèrra encarnada per Nigel Farage, qu’a reciclat sa lucha pel Brexit en ultranacionalisme anglés xenofòb.

En Escòcia, lo Partit Nacional Escocés (SNP) de John Swinney foguèt tornarmai la fòrça mai votada al parlament d’Holyrood. Los independentistas servaràn lo govèrn escocés per una cinquena legislatura consecutiva e, amb lo sosten dels Verds escoceses, mantenon una majoritat parlamentària favorabla a l’independéncia.

En Galas, la victòria foguèt encara mai espectaclosa. Lo partit independentista Plaid Cymru (lo Partit de Galas), menat per Rhun ap Iorwerth, a obtengut 43 deputats sus 96 e a mes fin a mai d’un sègle d’egemonia trabalhista dins lo país celtic. La primièra ministra sortenta, Eluned Morgan, pèrd son sèti e es constrencha de demissionar.

En Irlanda del Nòrd, lo Sinn Féin ten lo cap del govèrn en la persona de Michelle O’Neill, venguda en 2024 la primièra independentista irlandesa a dirigir l’executiu nòrd-irlandés. E mai lo sistèma de cogovèrn obligue de partejar lo poder amb los unionistas del DUP, lo simbol es fòrt: pel primièr còp, las tres nacions celticas del Reialme Unit an desenant de govèrns dirigits per de movements favorables a l’autodeterminacion.

Dins aquel encastre, John Swinney reclama d’avançar devèrs un nòu referendum d’independéncia en Escòcia. Lo dirigent escocés avertís que l’arribada eventuala de Farage al numèro 10 de Downing Street seriá «absoludament desastrosa» per Escòcia, e afirma que l’extrèma drecha Reform UK (Partit britànica de la Reforma) representa per son ultracionationalisme anglés «una menaça fòrça reala». Lo primièr ministre considèra que l’independéncia pòt venir una proteccion politica contra l’extrèma drecha anglesa e contra las consequéncias del Brexit.

En Galas, lo Plaid Cymru es mai prudent e a pas encara anonciat cap de referendum immediat, mas ja a alestit un libre blanc sus l’independéncia galesa. Mentretant, fòrça analistas començan de parlar d’un “blòc celtic”, amb una cooperacion mai estrecha entre Escòcia, Galas e l’Irlanda del Nòrd per quichar Londres sus las questions socialas, fiscalas e europèas.

Aquela dinamica contrasta fòrtament amb çò que se passèt en Anglatèrra. A las eleccions municipalas parcialas, Reform UK foguèt lo grand venceire amb mai de 1450 cònsols ganhats. Los trabalhistas del primièr ministre britanic Keir Starmer an perdut unes 1500 elegits, e Starmer es tras que criticat dins son pròpri partit.

Per fòrça observaires, lo vòte independentista de las nacions celticas es una responsa al perilh de l’ultradrecha anglesa. Una part de l’electorat sembla de cercar dins l’independentisme un biais de s’alonhar del Brexit, de Westminster e d’una deriva politica que los trabalhistas britanics an pas pogut arrestar.

[Sorsa: www.jornalet.com]