Antisionisme e antisemitisme: lo mescladís

 

Escrich per Joan-Marc Leclercq

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

Per aqueste periòde, lo debat a l’entorn deu sosteng a Israèl o a la Palestina es meslèu enrabiat, mesclat dambe pelejas de politica intèrnas sus LFI. Mes i a una frasa que s’espandiscoc i a pas guaire e contra la quala nos cau reagir:

“L’antisionisme es l’amaga-sèxe de l’antisemitisme.”

Frasa populara per son imatge risolièra e que’s vòu una vertat. Segon jo, es tot levat una vertat justament. Lo sol hèit que fòrça Jusius son en contra deu sionisme, a còps dens formacions politicas coneishudas (UJFP o Jews for Palestine per exemple) poderé sufir, mes i a precisions d’ajustar.

Lo sionisme se virèc en teoria de dehensa deus oprimits après la Shoah. Pareishoc estar una proteccion contra los crimis deus quaus los Jusius patissèn en Euròpa. Mes a sa creacion, èra una auta istòria.

Per la fin deu sègle XIX, i avèva en Euròpa debat entre dus biaishes de pensar:

1. los que disèvan que los òmis son egaus e ciutadans de l’Estat qué que sian lor origina, lor raça o lor religion. En vocabulari francés, se diseré “laics” o “republicans”.

2. los que disèvan “non pas, los Jusius son pas ciutadans de nòste país, son diferents, cau que se n’anguen”. Dens un encastre francés s’agissèva sustot de l’Action Française, partit clarament antisemita.

Aquò dessùs arribèc lo sionisme, qu’adoptèc francament l’avís deus … dusaus, es a díser los antisemitas. “Sèm diferents, sèm pas d’aqueste país, am nòste país per nosautes, nos cau partir …”

Se fòrça Jusius en Alemanha, segon çò que disón, “descobriscón qu’èran Jusius” quan los nazis votèn las leis antisemitas, tot parièr, la populacion jusiva d’Euròpa, dens las granas vilas, meslèu educada, meslèu progressista, estoc la purmèra de lutar contra lo sionisme que creava una desseparacion entre eths e los Europencs.

Estoc quitament signat un acòrd entre los sionistas e los nazis, aperat Ha avarah, per ajudar los Jusius qu’ac volèvan d’emigrar en Palestina dambe l’ajuda d’una banca britanica. Mès recentament, lo quite capministre israelian, Benjamin Natanyahó, expliquèc que Hitler avèva pas volgut exterminar los Jusius…

Cau díser tanben qu’aquesta teoria sionista èra/es una teoria supremacista a l’encòp religiosa e etnica, çò qu’agradava e qu’agrada pas tròp au monde internacionalista e universalista, deu quau fòrça Jusius justament.

Se cau brembar de la letra de refús que mandèc Loís-Lazar Zamenhof, lo creator de l’Esperanto, au Congrés Jusiu Mondiau que’u perpausèc d’estar president, per comprénguer lo varatàs que dessepara las duas pensadas. Sustot que Doktoro Esperanto, coma aqueste s’enchafrava, avèva estat un moment atirat per una mena de sionisme abans que sa soscadissa vengosse internacionalista.

Com vesètz soi pro sevèr de cap a las teorias supremacistas, quitament se soi anat quate còps en Israèl on èi amics, qu’èi après l’ebrèu e que canti en yiddish. Ma severitat de cap au sionisme amaga pas un antisemitisme-sèxe, a maugrat de çò que la frasa vòu hèr créser.

[Sorsa:  www.jornalet.com]