Maruja Mallo, a artista que o franquismo quixo borrar, recibe por fin o recoñecemento do Estado

O Goberno declara vítima da ditadura á pintora surrealista galega e figura da Xeración do 27, exiliada en Arxentina tras a Guerra Civil. 

Obras de Maruja Mallo

O Goberno rendeu homenaxe e declarou oficialmente vítimas da Guerra Civil e a ditadura franquista ao poeta Federico García Lorca, o cineasta Luís Buñuel e a filóloga María Moliner e a pintora galega Maruja Mallo así como a varios militantes, socialistas, comunistas e vítimas de bebés roubados, en virtude da Lei de Memoria Democrática. O presidente do Goberno, Pedro Sánchez e o ministro do ramo, Ángel Víctor Torres, entregaron os diplomas de recoñecemento a familiares de 18 vítimas en total, nun acto polo día de recordo e homenaxe ás vítimas do golpe militar, a guerra e a ditadura, no Auditorio Nacional en Madrid.

Moliner (1900-1981). Bibliotecaria, arquiveira, filóloga e lexicógrafa, no decenio 1929-1939 tomou parte activa na política bibliotecaria nacional, colaborando coa Institución Libre de Ensino en proxectos como as Misións Pedagóxicas e participou activamente para crear o servizo de pequenas bibliotecas durante a República. O seu Dicionario de uso do español constitúe "todo un fito na historia da lingua española" e forma parte do chamado "exilio interior" de persoas que non comulgaban co franquismo, pero permaneceron en España tras a guerra.

Buñuel (1900-1983). Foi un director de cine de estilo surrealista, crítico con "a relixión, a burguesía e as convencións sociais", segundo a glosa elaborada polo Goberno. Durante a guerra apoiou á República e, tras a vitoria franquista, exiliouse primeiro en Francia e logo en México, onde realizou gran parte da súa obra máis recoñecida. Morreu en 1983 en Cidade de México.

Lorca (1898-1936). Poeta, dramaturgo e figura crave da Xeración do 27, republicano, "amigo de intelectuais de esquerdas e homosexual, o que o converteu nun branco para os sublevados", indican desde o Executivo que lle considera o "poeta e mártir universal da guerra de España". Foi detido por falanxistas en Granada e asasinado extraxudicialmente o 18 de agosto de 1936 nalgún das paraxes do barranco de Víznar-Alfacar.

María Luisa Ramos, (Avilés 1927). Exiliada a Francia e deportada en 1940 no "Convoi 927" ao campo de Mauthausen, que recolleu ela mesma o recoñecemento. A lista de homenaxeados complétana Vicente Rojo Lluch (1894-1966), militar español leal á República que foi Xefe de Estado Maior Central do Ejercito Popular durante a guerra. Ao finalizar a guerra estivo exiliado en Francia, Arxentina e Bolivia. En 1957 regresou a España onde foi xulgado por "auxilio á rebelión" e perdeu o seu emprego militar.

Antonio Menchen Baartolomé (1902-1939). Ferroviario. Membro da UGT e afiliado á Agrupación Socialista de Manzanares. Foi terceiro tenente de alcalde do concello de Manzanares e secretario particular do Gobernador Civil. "Salvaxemente torturado, foi condenado á morte en Consello de Guerra, sendo fusilado o 15 de xuño con 37 anos", segundo sinala o Goberno.

Margot Moles Piña (1910-1987). Foi unha atleta pioneira do deporte feminino en España. Tras a instauración do réxime franquista, o seu marido foi fusilado e ela obrigada a abandonar o seu posto como docente e a súa carreira deportiva. Manuel Mina Picazo (1908-1942), marido de Margot Moles, foi un esquiador e militar español, que loitou en defensa da República durante a guerra. Terminada a guerra foi xulgado sumarísimamente por un tribunal militar, condenado á morte e fusilado en Madrid o 17 de xaneiro de 1942, nas tapias do cemiterio da Almudena.

Diego José Paulino Ventaja Milán (1880 -1936). Relixioso español que ocupou o cargo de bispo da diocese de Almería entre 1935 e 1936. Foi asasinado o comezo da guerra, xunto ao bispo de Guadix, Manuel Medina Olmos, vítima da persecución relixiosa. Foi beatificado en Roma por Xoán Paulo II en 1993. Joaquin Moreno Tormos, militante da CNT-FAI. Foi asasinado durante o franquismo o 31 de outubro de 1939 no Cemiterio do Leste. Josefina Samper Vermellas (1927-2018), foi unha militante comunista e activista obreira, muller de Marcelino Camacho, secretario xeral de Comisións Obreiras.

Melchor Rodríguez García (1893-1972). Sindicalista e anarquista español, concelleiro, delegado de prisións e brevemente alcalde de Madrid ao final da guerra de España. Foi coñecido como O anxo vermello polo seu labor humanitario para evitar asasinatos de presos dereitistas na retagarda republicana desde o seu posto como delegado de prisións, destacando a súa xestión na paralización da continuidade dos asasinatos nocturnos de Paracuellos do Xarama.

Ana Belén Pintado Lucas Torres, (1973). Aos 44 anos descubriu que era unha bebé roubada e logrou atopar á súa nai biolóxica, quen durante case cinco décadas creu que a súa filla morrera ao nacer. En decembro de 2022, Pintado presentou unha querela contra a maternidade Santa Cristina por delitos de detención e subtracción ilegal. Pilar Villoria García, nai biolóxica de Ana Belén Pintado a quen arrebataron o seu bebé ao nacer na Maternidade Santa Cristina de Madrid facéndolle crer que falecera.

Manuel Ciges Aparicio (1873-1936). Xornalista, escritor e político, adscrito á chamada Xeración do 98. Ocupara o posto de gobernador civil en varias provincias tras o triunfo da fronte popular e no momento de estalar a guerra estaba ao cargo do goberno civil de Ávila. Foi executado extraxudicialmente e inhumado no cemiterio de Ávila. 

Ana María González, 'Maruja Mallo' (1902-1995). Pintora surrealista galega, vinculada á Xeración do 27 e ao movemento de vangardas en España. Co estalido da guerra e o avance do franquismo, exiliouse en Arxentina, onde continuou desenvolvendo a súa obra.

Cristino Gómez González, 'Cristino Mallo' (1905-1989), irmán de Maruja Mallo, escultor, premio nacional de Arquitectura. Durante a guerra (1936-1939) implicouse no bando republicano, participando na Alianza de Intelectuais Antifascistas. Terminada a guerra, mentres a súa irmá saía ao exilio, el permaneceu en España no que se denominou exilio interior, incluíndo unha estancia no cárcere. As doce costureiras da fosa de Viznar. Doce mulleres, pertencentes ao sindicato de costureiras asasinadas no Barranco de Víznar. 

 

[Fonte: www.galiciaconfidencial.com]