Un amor de verán en Estocolmo

A galega Neila García Salgado, Premio Nacional de Tradución, verte ao castelán «O xogo serio», de Hjalmar Söderberg, un dos grandes escritores suecos

 Söderberg é un autor crave na literatura sueca

Por XESÚS FRAGA

Os amores de verán son especiais, moitas veces tan extraordinarios como efémeros. Sábeno Arvid e Lydia, que prolongan o seu namoramento máis aló da tempada estival e deben facer fronte á separación, os dilemas e o frío. Arvid e Lydia son os protagonistas do xogo serio, unha das novelas máis celebradas do escritor sueco Hjalmar Söderberg (Estocolmo, 1869-Copenhague, 1941), que acaba de publicar Nórdica en tradución do sueco a cargo de Neila García Salgado (Ourense, 1991).

Unha edición que contribúe a un mellor recoñecemento dun autor crave na literatura sueca, pero cuxa difusión en España non está aínda á altura dese status. A causa, segundo García Salgado, «podería obedecer a que as súas obras tardaron en traducirse e traducíronse, ademais, a partir doutros idiomas, alemán e inglés, e non directamente desde o sueco». No entanto é un descubrimento que merece a pena: «Creo que a súa literatura segue sendo igual de pertinente, e os editores parecen estar de acordo en isto». Como exemplo diso, García Salgado apunta ao interese de distintos selos por publicar outra das obras craves do sueco, Doutor Glas. «Talvez ese interese veña motivado polos eloxios de autoras como Susan Sontag ou Margaret Atwood, que admiraban a obra de Söderberg». 

Si Söderberg é un autor que non perdeu vixencia co paso do tempo débese, en boa medida, ao seu talento narrador. «Na miña opinión, é un mestre do estilo», coincide a súa tradutora. «É un autor moi culto -abundan nas súas obras as referencias musicais e poéticas, sobre todo-, cunha gran sensibilidade estética e cunha agudeza abraiante para captar a psicoloxía humana», engade. Un refinamento que non cansa: «Non resulta pedante nin confuso, senón todo o contrario. É capaz de condensar e transmitir lixeireza ao mesmo tempo; de escribir as confesións máis desgarradoras e os diálogos e descricións máis irónicos». Para García Salgado, «é un pracer lelo e tamén traducilo, sen obviar, por suposto, o reto que expón».  

Transvasamento de linguas  

O xogo serio tradúcese por primeira vez do sueco ao castelán -hai unha edición anterior, pero desde o inglés-, aínda que en galego xa se publicou (O xogo serio; Hugin e Munin, 2016) en versión de Marta Dahlgren. García Salgado sabía desta edición, pero non conseguiu facerse cun exemplar. «Unha pena, porque me gusta moito esculcar traducións a outros idiomas dos libros que vou traducindo». 

Dos retos que expón ese transvasamento dunha lingua a outra, a tradutora elixe un: o encontro entre dous personaxes nunha festa: ela, filla de terratenentes e gran cazadora; el, escritor. Cando ela lle pregunta si no barrio de Estocolmo Óstermalm hai bos cotos de caza, el responde de broma: «Si, hai un bastante bo na esquina entre Karlavägen e Jungfrugatan». Esta última rúa pódese traducir como «da doncela», é dicir, «muller virxe», o que ofende á cazadora. García Salgado esculcou nos planos da zona e atopouse con que na época da narración había uns ultramarinos selectos que moi probablemente despacharían carne de caza. «A resposta del puido ter sido en grao sumo inocente e referirse a esa tenda», aventura a tradutora, quen, sen máis referencias ao ultramarinos no texto orixinal, tivo que limitarse a manter ese «choque de intencións dun e outro».  

Unha versión para que o lector percorra virtualmente o escenario da novela   

No seu proceso de tradución, Neila García Salgado marcouse como consideración primordial «que o lector puidese acceder facilmente a referencias en español acerca do lugar do que se estaba falando e permitirlle, así, que percorrese presencial ou virtualmente o Estocolmo da novela». Non en balde, a capital sueca é case outro personaxe máis do xogo serio, retratada no cambio do XIX ao XX e as transformacións sociais que caracterizaron esa época. A novela de Söderberg é a primeira que García Salgado publica tras recibir o ano pasado o Premio Nacional de Tradución pola súa versión da poesía completa da sueca Edith Södergran. «Confeso que despois do premio aterrábame pórme a traducir», recorda. «Pero empregueime coa mesma dedicación, minuciosidade e amor polo meu traballo e creo que iso, e non o resultado, é o que está nas miñas mans», engade. 

[Fonte: www.lavozdegalicia.es]