Achan un amuleto fálico de ouro nunha escavación arqueolóxica de Zaragoza

Trátase dun colgante de 1,5 centímetros do século I ou II d.C, utilizado contra o mal de ollo

A campaña de escavación que se está levando a cabo no xacemento dos Bañales (Uncastillo) este verán non deixa de dar sorpresas e a última foi o achado dun colgante de ouro de algo máis de 1,5 centímetros, no que parece ser unha habitación dunha casa doméstica que se está escavando na zona norte do xacemento. Trátase dunha peza de época tardo imperial (séculos I ou II d.C) que representa un falo (fascinus en latín).

"Nun principio cremos que se trataba dunha cornucopia, habitual é a iconografía da época, pero logo vimos que era un pene de ouro, tamén singular porque os amuletos adoitaban facerse de bronce", explicou o director da escavación e do proxecto pedagóxico dos Bañales, Javier Andreu.

A figura vai acompañada dun puño pechado, "unha combinación que se utilizaba como amuleto contra o mal de ollo. De feito, era o símbolo da boa sorte", apuntou Andreu.

Esta peza foi atopada por María Campoy, unha das estudantes bolseiras este verán para escavar na zona xunto a outros 37 estudantes chegados de diferentes partes do mundo. Esta bolsa conta co patrocinio da comarca do Cinco Vilas. Ademais, neste proxecto participan outros colaboradores, como os concellos de Uncastillo, Layana, Sádaba e Biota, CBRE España, Fundación ACS e Universidade de Navarra.

Hai uns días atopouse no xacemento outra peza singular, un fragmento dun pendente de ouro co que parece ser unha esmeralda, "aínda que os gemólogos están á estudar para corroborar esta afirmación", comentou o director da escavación.

Nesta ocasión, a peza apareceu máis ao sur que a outra, nunha zona "moi remodelada e no que parece ser un espazo comercial, preto doutro público, pero temos que seguir estudándoo", precisou o experto.

Ademais, acháronse no xacemento nesta campaña unhas contas cilíndricas de pasta vítrea cunha peza de nácar ou perla, e unha pequena miniatura, en chumbo, "dun templo, utilizada para o culto doméstico na cidade, apuntou Javier Andreu.

Carácter aberto da cidade

Este tipo de obxectos atopáronse en espazos que, orixinariamente, foron públicos, pero, finalmente, acabaron converténdose en privados. Grazas a eles "infórmallenos sobre aspectos da vida cotiá romana" e, neste caso, polo tipo de materiais empregados, subliñan "o carácter aberto desta cidade, a medio camiño entre Caesar Augusta e Pompelo (Zaragoza e Pamplona)", argumentou o arqueólogo.

A cidade romana dos Bañales non tiña xacementos de ouro preto, os máis próximos eran os do Pirineo, e atopar pezas de ouro na zona indica "a importancia da cidade naqueles anos", puntualizou Andreu. A análise do tipo de ouro empregado nas pezas "indicaranos de onde viña", comentou.

Nesta semana, a escavación prosegue, avanzando na rúa este-oeste (decumano), para ver se se atopa o terceiro paso de peóns existente; terminar cálelas norte-sur (cardo), para entender o tipo de pavimento da vía e as formas de evacuación de auga; e finalizar a escavación na domus (habitación) na que se atopou o amuleto fálico.

"Merece a pena vir porque o espazo escavado é impresionante. ven uns 70 metros de rúa balizada por dúas enormes columnas", indicou Javier Andreu.

Restos dunha cidade importante que certifican que "cando Roma chegou aquí deuse conta que este emprazamento podía ter un gran peso para controlar o territorio. De aí, que comezase a dotala de todo o necesario nunha gran cidade romana: acueduto, termas, a imaxe e semellanza de Roma", indicou o experto.

Portas abertas

Todos estes achados e tamén a escavación realizada poranse de manifesto na xornada de portas abertas, totalmente gratuíta, que terá lugar este próximo domingo, 22 de xullo, no xacemento.

Comezará ás 10.30 horas, coa visita guiada ao xacemento con explicacións do director do mesmo e do resto de equipo de investigación. Nela, poderanse comprobar todos os novos edificios atopados e os diferentes tipos de materiais achados.

A xornada completarase coa realización de diferentes talleres de inscricións, cantería, cerámica, acuñación de moedas e de arqueoloxía para nenos. Ademais, haberá tenda de recordos e ludoteca. 

[Fonte: www.farodevigo.es]