Un Tolstói complexo, humano e poliédrico, retratado no lenzo dos testemuños

O mércores chega ás librerías o segundo tomo biográfico sobre o conde ruso elaborado pola tradutora e estudiosa Selma Ancira

Un artigo de HÉCTOR J. PORTO 

Non é unha esaxeración dicir que Selma Ancira (Cidade de México, 1956) é unha das persoa que máis e mellor coñece ao conde Lev Nikoláievich Tolstói (Yásnaia Poliana, 1828-Astápovo, 1910). Xa serviu un completo retrato íntimo do autor ruso cando preparou para o selo Cantil os dous amplos volumes que recollen unha antoloxía dos diarios e tamén o da correspondencia. Para iso dedicou practicamente un decenio a traballar sobre o contido dos 45 tomos que ocupan os diarios (13) e a cartas -máis de 8.500 misivas compoñen os últimos 32 libros dos 90 que ocupan as obras completas-. Alá en Moscova empapouse do universo artístico e persoal de quen é considerado na súa patria o máis grande escritor da lingua rusa. Con todo, a condición de autorretrato daquel debuxo non lle deixou satisfeita -Tolstói expuña a imaxe do modo en que el prefería- e propúxose profundar en «o personaxe vivo», non tanto no literario, pintando sobre o lenzo dos testemuños. 

Non refuga Ancira incluso a arxila da ficción que consolida ese mosaico, porque as teselas foron fabricadas coas voces -e os seus recordos máis ou menos fidedignos- dos seus contemporáneos, de quen o trataron, coñeceron, apreciaron, admiraron ou simplemente chegaron a observalo nalgunhas das súas moitas facetas do vivir, a do novelista, o nobre, o pensador, o asceta, o moralista, o pedagogo social, o terrateniente, o labriego, o cabeza de familia, o home... Si, o home complexo, espiritual, poliédrico, pasional e voluble que chegou a renegar da súa magnas obras Anna Karenina -que xulgaba aburrida e trivial- e Guerra e paz, que sentía como o repugnante froito dunha orxía. 

Ancira mergullouse na biblioteca do Museo Tolstói de Yásnaia Poliana, en Tula, provincia ao sur de Moscova, para rastrexar eses testemuños de persoas que o coñeceron e sobre os que erixe o seu proxecto biográfico, do que o vindeiro mércores Cantil achega ás librerías o segundo tomo (o primeiro apareceu en xaneiro). O retrato que se iniciou cos relatos de Serguéi Petróvich Arbúzov, lacayo con quen vai rezar ao mosteiro ortodoxo de Óptina Pustyn; o compositor Piotr Ilich Chaikovski; e o xornalista e viaxeiro estadounidense George Kennan; prosegue coa esposa, Sofia Andréievna; o pintor Ilyá Repin, que tan ben capturou ao seu excelente amigo ao óleo, a acuarela, a tinta e o lapis; o filósofo xaponés Tokutomi Roka; e o poeta e dramaturgo Valeri Briúsov. 

Á espera de futuras novas entregas (a propia Ancira confesa que non sabe cantas serán), os amantes de Tolstói, que son cada vez máis en España, gozarán sen conto este segundo librito.

[Fonte: www.lavozdegalicia.es]