«Goma de borrar», novela de Valeria G. Caneda

 

Escrito por Ramón Nicolás 

Que alguén, como é o caso, consiga estruturar unha proposta narrativa con acerto, que teña cousas que contar e o faga con contención, que adopte ademais unha perspectiva que faga cooperar, e pensar, á persoa que le é, paréceme, unha excelente noticia que fai mirar, ademais, con esperanza o futuro desta nosa República das Letras ao pensarmos neses recambios necesarios e nesas voces novas que se van asomando. Non teño dúbida ningunha, Valeria G. Caneda (Xinzo da Limia, 2004), que tamén gañou o I Certame Literario Antón Tovar organizado polo Padroado do Museo da Limia co poema «Tanto camiñei, camiñei tanto», pertence a ese grupo. Probou sorte, así pois, cun galardón como é o Xuventude Crea de Novela Curta, que convoca anualmente con éxito a moitas persoas novas no ámbito da creación, neste caso literaria, e conseguiu que a súa proposta, Goma de borrar, acadase o segundo premio e a súa publicación en Edicións Xerais.

G. Caneda, polo tanto, estréase no ámbito da narrativa e faino con algo que é difícil de explicar. Planea nestas páxinas unha sorte de pulso propio, estilizado e alleo ou distante á mantenta daquilo que non é verdadeiramente esencial. Velaí como aborda con orixinalidade, abeirada ao espírito fragmentario e, ao tempo, aplicando unha tonalidade poética, unha problemática que revela o asunto ou núcleo principal desta entrega, isto é e de xeito esquemático, a violencia sexual inserida nunha etapa moi concreta como é a adolescencia; etapa á que, por extensión, se lle aplica outra perspectiva afastada de certos estereotipos.

Non hai afán didáctico nesta proposta. Antes ben, apréciase unha exposición aséptica de como unha rapaza dá en desvincularse xa non só do universo afectivo máis próximo senón tamén do que é a súa propia identidade, que dalgún xeito se substitúe, para afondar, talvez sen decatarse, nunha relación tóxica e  ofegante que a vai converter noutra persoa, nun remuíño que tamén modificará a súa maneira de ver e entender o mundo.

Aínda así tamén hai outro foco relevante, o da amizade e a sororidade: elementos operativos para iluminar territorios nos que pode brillar, aínda, a esperanza.

 

Valeria G. Caneda

Goma de borrar

Xerais, Vigo, 112 páxinas, 15,95 €, 2026 

 

[Fonte: cadernodacritica.wordpress.com]