«Revolución»: o prezo humano da liberdade

A nova novela do escritor portugués Hugo Gonçalves explora as  consecuencias da Revolución dos Caraveis a través das vidas de tres irmáns 

Escrito por Adrián García Seoane  

Cincuenta anos despois da Revolución dos Caraveis, esa que puxo fin de forma pacífica a case medio século de ditadura en Portugal, o escritor e xornalista luso Hugo Gonçalves (Sintra, 1976) revive na súa nova novela, Revolución (Libros do Asteroide), a historia recente do seu país a través da vida dunha familia que se verá profundamente afectada polos cambios que transformarán para sempre a nación. Galardoado co prestixioso Premio Literario Fernando Namora, Gonçalves reconstrúe nesta novela de dimensións épicas as emocións, sacrificios e dilemas morais dunha xeración que, a mediados dos anos setenta, creu posible cambiar o seu país e que pagou un alto prezo por iso. O resultado é unha obra traxicómica e coral na que cada frase, cada diálogo, cada descrición irradia unha profunda verdade que poucos poden presumir de acadar.  

Para chegar a ela, Gonçalves penétrase nas vivencias persoais de tres irmáns, os Storm, cada un dos cales encarna diferentes formas de facer fronte ao cambio. A maior, Maria Luísa, unha militante comunista que acaba detida e torturada pola policía política do réxime, pídea, descobre que a liberdade colectiva recentemente conquistada é, en realidade, fonte de novas tensións. A súa outra irmá, Pureza, representa a aqueles portugueses que, sen apoiar abertamente a ditadura, vívena desde a resignación; por iso, a abrupta irrupción do PREC (Proceso Revolucionario en Curso) confróntaa cunha realidade que a excede. O menor dos Storm, Frederico, personifica o contrapunto xeracional: é un adolescente irreflexivo e rebelde que vive a revolución desde o entusiasmo de quen busca abrirse a novas experiencias; un entusiasmo que acabará transformándose en desencanto, pois é demasiado mozo para combater a ditadura e demasiado escéptico para crer na nova política da incipiente democracia.  

E aínda que Revolución fai un intelixente repaso dos anos decisivos que marcaron o fin do réxime ditatorial en Portugal, en última instancia é tamén unha fonda exploración do modo en que os nosos actos e omisións revelan quen somos realmente e, sobre todo, unha meditación sobre o que significa a verdadeira liberdade, sobre a que Frederico Storm reflexiona así nun momento de introspección clave na novela: «Quizais a liberdade non fose un concepto elevado polo que valía a pena morrer, senón unha necesidade fisiolóxica pola que valía a pena vivir».   

Toda esta intrahistoria familiar viviraa nas súas propias carnes a matriarca dos Storm, Antónia, unha muller sufrida que inevitablemente verá como os seus fillos se acaban convertendo nuns completos descoñecidos para ela. Maria Luísa, que regresa do exilio logo da caída do réxime, radicalízase e acaba formando parte dun dos movementos de extrema esquerda que fará uso da violencia para conseguir os seus obxectivos; Pureza, casada cun rico terratenente, decide divorciarse despois de que este entre a formar parte dun movemento de extrema dereita; e Frederico, o pequeno, acabará deixando o seu traballo como redactor nun xornal para caer finalmente nas drogas. Todo un espello da condición humana que Gonçalves reflicte con mestría.

[Fonte: www.lavozdegalicia.es]