Miguel Falomir: «Atacar un cadro é un acto covarde, xa que os museos non se poden defender»

 

O director do Museo do Prado falou onte sobre a figura de Rubens na Fundación Barrié da Coruña

                        Miguel Falomir na Fundación Barrié da Coruña

Escrito por JAVIER BECERRA

Rubens, onde se inspirou e ata onde chegou partindo desa inspiración. Ese foi o núcleo da conferencia que impartiu onte na Fundación Barrié da Coruña o director do Museo do Prado Miguel Falomir. «Era dos pintores que máis coñecía non só a historia da arte, senón a historia en xeral. Interesouse pola escultura clásica, pero os grandes referentes foron os pintores italianos do renacemento. Aí, en Miguel Ángel, Rafael e Tiziano, é onde se centrou», sinalaba antes de impartir a súa charla.

—Rubens dicía que para obter a maior perfección na súa pintura era imprescindible coñecer á máxima a arte antiga.

—Nese momento todo en mundo en Europa comulgaba cunha idea estética, a da imitación. En todo, non só na pintura. A idea contemporánea que agora temos da suposta orixinalidade radical non existía. Eles consideraban que había que imitar aos antigos e aos modernos. A gran elección era saber a quen. Uns centrábanse nunha figuras que consideraban que se chegou ao máximo. No caso da literatura latina, a Cicerón. En pintura e escultura, Miguel Ángel. Outros eran máis eclécticos. O mellor era escoller o mellor de cada lado. Entre eles, estaba Rubens que tiña unha gran ambición: el imitaba para superalos.

—¿Nese clima de nostalxia cara ao antigo el ofrecía a arte perfecta?

—Eu creo que hai moitas claves para o seu éxito. É unha pintura intelectualmente moi sólida e dunha factura moi atractiva. El soubo combinar a mestría no debuxo coa cor, nunha desas asociacións de coller o mellor de Tiziano e o mellor de Miguel Ángel. Toda nunha pintura moi atractiva que, ademais, presentaba ela coa súa personalidade totalmente avasaladora.

—Os historiadores sinalan que dominaba as relacións públicas.

—Tiña un don natural. Fixo funcións de diplomático para distintas cortes. Sabía moverse en diversos ambientes e sempre estivo rodeado de xente extraordinaria. Tiña o taller máis eficaz de Europa, o que lle permitiu satisfacer moitos encargos. De feito, é un pintor que morreu rico. É a imaxe completamente afastada do malditismo, dos artistas tipo Caravaggio e Van Gogh.

—O Prado acaba de facer algo insólito, abrir polas noites. ¿Agardábanse o éxito logrado?

—A idea é abrir durante catro meses o primeiro sábado de cada mes. Queriamos ver como respondía o público e, numericamente, foi algo abafador. E moi emocionante. A inmensa maioría de quen acudiron o sábado pasado eran menores de 30 anos. A percepción era que a maioría deles era a primeira vez que ían ao Museo do Prado.

—¿Perdeuse o medo a novas protestas ecoloxistas?

—Bo, estas protestas hanse minorado. O outro día houbo unha no Rasmussen, aínda que se limitaron a protestar sen atacar a ningunha obra. Nós sufrimos un destes ataques e pensamos o mesmo que entón. Non nos parece a mellor forma de defender unha idea que, en principio, pode ser boa pero perde gran parte da súa lexitimidade. Atacar un catro é un acto bastante covarde porque os museos non se poden defender. Nin aínda pondo un policía por visitante podes evitar que alguén lle pegue unha puñada a unha obra de arte.

—¿Que facer entón?

—Aquí non serven tanto as medidas represivas, senón que hai que gañala batalla da opinión pública. Demostrando que son medidas absurdas e que os que o fan teñen moito máis que perder que gañar. Máis ou menos, creo que han ir por aí as cousas durante este tempo.

—Nos últimos anos han xurdido iniciativas para visibilizar ás mulleres artistas. ¿Está o Prado nun proceso de feminización?

—Non creo que sexa unha feminización, senón dar resposta a unha demanda de visibilizar o papel que tiveron as mulleres na historia da arte. Non só de artistas, senón como promotoras. Levamos desde hai anos embarcados nese proceso de visualización. Esta semana acabamos un congreso dedicado ás mulleres patroas das artes. Probablemente, o Museo do Prado sexa o museo europeo onde as mulleres foron máis importantes na súa configuración. Se quitamos as obras que chegaron ao museo compradas ou coleccionadas por mulleres teriamos unha diminución considerable de obras mestras.

 

[Imaxe: German Barreiros - fonte: www.lavozdegalicia.es]