A besta e o dandi

Baixo esa aparencia de "gentleman" habita o monstro de Nick Lowe, un asombroso compositor cuxas cancións son máis coñecidas que el.

Un artigo de Jacobo Igrexas

Nick Lowe, durante un concerto

Conviven en Nick Lowe (Surrey, Inglaterra, 1949) unha besta e un dandi. A maioría das veces cremos estar a ver ao dandi, pero uno nunca sabe cando vai saltarnos a besta encima. Cando Nick interpreta, cando fai promocións, sesións de fotos ou concede entrevistas, vemos ao dandi coas súas lentes de pasta ao Buddy Holly, as súas jerséis de tweed de pico, as súas exquisitas maneiras e a súa flegma británica. Pero non se deixen enganar polo seu aspecto, baixo esa aparencia habita a besta de Nick Lowe, un asombroso compositor cuxas cancións son máis coñecidas que el.

E é que poucos artistas poderían presumir de ser menos coñecidos que as súas cancións. Nunha época na que o culto á imaxe está por encima de todo, a cara de Nick Lowe segue sendo anónima. Hoxe recoñecemos centos de caras de artistas nos medios, pero somos incapaces de tarabelear unha soa das súas cancións. A Nick Lowe ocórrelle todo o contrario: o seu rostro é descoñecido, pero algunhas das súas composicións son himnos.

Bruce Springsteen e Elvis Costello cantaron e triunfaron co seu (What's So Funny 'Bout) Peace, Love, and Understanding, canción que forma parte, ademais, da banda sonora máis vendida da historia, O gardacostas. Seus son algúns hits do oitenta como Cruel to be kind, All men are liars ou I love the sound of a breaking glass. E mesmo un dos clásicos de Dr. Feelgood, Milk and alcol, é de Nick Lowe.

Porque para Nick Lowe o fundamental non ten que ver coa imaxe senón cos acordes, os arranxos e as letras. A difícil arte do songwriting ten en Nick Lowe a un dos seus últimos valedores. Durante unha tempada chegou a alugar un despacho para encerrarse alí de nove a sete da tarde e compor cancións. Impúñase ese ritmo de traballo coma se fose un oficinista ou un escritor. Algo que resulta incomprensible no actual mercado musical onde as cancións parecen xurdir da nada, case por combustión espontánea.

Nick Lowe xa o foi todo no imperio da música británico: pioneiro do pub-rock coa súa primeira banda, Brisnley Schwarz, produtor de Elvis Costello, fundador de Rockpile xunto a Dave Edmunds e de Little Village con Ry Cooder, compositor de éxito, precursor do punk, integrante da new wave. E, con todo, segue sendo un gran descoñecido.

A súa predilección pola música de raíces americana levouno a probar sorte en Nashville en 1977. Alí foi onde alugou un despacho e compuxo con horario de oficinista. Aquela era a escola que necesitaba o seu talento e, aínda que foi un período frutífero, como case todos os seus, poderíase dicir que chegou demasiado tarde a Nashville.

Uns meses despois de instalarse, Nick coñeceu a Carlene Carter e casou con ela. Carlene era a primeira filla de June Carter, unha das máis reputadas cantantes de country, que estaba casada con Johnny Cash, quen non necesita presentación algunha. Non alcanzo a imaxinar que é o que debe pasar pola cabeza dun novo compositor devoto do country cando Johnny Cash e June Carter pasan a converterse nos teus sogros. En calquera caso, Nick sentía atafegado cada vez que ía comer a casa da súa familia. A sombra de Johnny Cash é alargada case para calquera ser humano, non digamos xa para un mozo que quere triunfar como cantante e guitarrista.

Non fará falta dicir que Nick quería impresionar dalgún modo ao seu sogro, pero non vía o momento de facelo. A oportunidade chegoulle un ano máis tarde, en 1979, cando Johnny Cash atopábase en Londres para dar un gran recital no estadio de Wembley. A noite antes do concerto, a Nick ocorréuselle unha boa frase, unha desas que indican o comezo de algo grande, e pensou que aquela canción podería ser perfecta para Johnny Cash. El xa era un compositor con certa reputación e o seu sogro o mellor cantante de country do século XX. ¿Que podía saír mal?

Naquela época Nick e Carlene vivían no Sheperd's Bush londiniense. Nick estaba a beber máis da conta, case como un personaxe de Raymond Carver, e quedou toda a noite traballando na canción xunto a tres botellas de viño. Nick estaba realmente entusiasmado con aquela idea, sabía que tiña algo entre as mans, un bo compositor sábeo. Nalgún momento daquel proceso nocturno, nunca antes da primeira botella nin despois da segunda, comentoulle á súa esposa Carlene o boa que era a canción que estaba a escribir para Johnny.

Cando Nick espértase ao día seguinte no medio do salón, rodeado de guitarras, púas, capos, papeis engurrados e botellas, o primeiro que sente é a punzada do viño na súa cabeza. Despois, e case coma se tratásese dun soño, escoita na distancia a Carlene falando por teléfono coa súa nai, June Carter, dicíndolle que antes de ir a Wembley para a proba de son pasásense pola súa casa a escoitar unha canción moi boa que Nick compuxera para Johnny.

Entón Nick reacciona, levanta do chan e revisa aqueles papeis engurrados tentando recompor a canción. Cando o fai dáse conta de que non serve para nada. Non ten canción. É só unha frase e un par de acordes, a única frase que tiña ao principio, antes mesmo de destapar a primeira botella de viño. A berros, comeza a avisar a Carlene e dille que volva chamar á súa nai para que Johnny Cash non se presente a escoitar unha canción que non existe. Pero Carlene dille que xa é demasiado tarde porque están de camiño.

Nick empeza a suar, ponse moi nervioso, recolle as botellas do salón, os cadernos e as cabichas de tabaco, dúchase e prepárase para recibir ao seu sogro, o Home de Negro, e explicarlle que, en realidade, non ten ningunha canción para el.

Despois da ducha, volve revisar os papeis que escribiu e comeza a suar de novo. Agora parécelle unha canción ridícula, case unha broma, e desexa que os seus sogros se esquecesen do asunto. Pero ao cabo dun intre, chaman ao timbre e escoita a Carlene saudar á súa nai e a Johnny. Cando Nick chega ao salón para recibilos dáse conta de que tamén viñeron todos os músicos da banda de Johnny Cash, parte do persoal e algúns técnicos de son. O salón da súa casa está abarrotado.

Carlene serve unhas bebidas e algo para comer, pero ninguén fala demasiado. Parece coma se estivesen a esperar a alguén máis. Entón, Johnny Cash dille a Nick: ouvín que fixeches unha canción para min, imos escoitala. Agora todo o mundo está intrigado con esa gran composición e observan a Nick, case como escrutando á persoa que se atreveu a escribir para o Home de Negro. Así que Nick comprende que non lle queda outra saída. Sexa o que sexa, terá que tocar a canción. Alcánzanlle unha guitarra e comeza a cantar timidamente ante todo o público congregado no salón da súa casa. Cando termina, todos quedan calados durante un intre. Tanto, que se pode escoitar o ruído dos xeos chocando contra os vasos. Entón, Johnny dille a Nick: ¿poderías tocala outra vez? E Nick comeza a suar de novo. Asente coa cabeza mentres Carlene sérvelle outra copa. Cando termina a canción faise outro eterno silencio que volve romper Johnny Cash: hai algo que non marcha ben ¿verdade, Nick? E Nick, un tanto aliviado, di: si, non marcha nada ben en absoluto. Pero Johnny Cash discrepa e dille que, a pesar de que a canción non está terminada, hai algo nela que lle gusta, que lle resulta prometedor, e convídalle a que siga traballando nela. O ambiente, entón, reláxase e un pouco despois todos saen cara a Wembley.

Esa canción, ese esbozo de canción, titulábase The Beast in Me (A besta que habita en min) e, despois dese episodio, cada vez que Johnny Cash e Nick Lowe coincidían en algures a través dos anos, Johnny, invariablemente, preguntáballe: ¿como vai esa besta, Nick?

Doce anos máis tarde, Nick terminou a canción, que se converteu nun dos temas emblemáticos de Johnny Cash, unha obra mestra á que o Home de Negro deu a súa particular interpretación de barítono, e cuxa letra parecía resumir con exactitude o lado escuro da súa personalidade. The Beast in me significou, ademais, o regreso aos estudos de Johnny Cash, formando parte de American Recordings, a primeira da aclamada serie de gravacións que realizou con Rick Rubin.

Nick Lowe vén regularmente a España nas súas xiras. Se algún día teñen a oportunidade de velo en directo crerán que están a ver ao dandi co seu xersei de tweed, as súas lentes de pasta e a súa voz aveludada; pero fixar ben nos seus arranxos vocais, na sutileza do seu acompañamento coa guitarra, na maxia das súas letras ou na fina marquetería das súas composicións, e entón, só entón, daranse conta de que, en realidade, viron á besta que habita en Nick Lowe. 

[Imaxe: Juan Praza - fonte: www.farodevigo.es]