domingo, 1 de setembro de 2019

O filme de Polanski, un ladrillo histórico recibido con ovación desmesurada

Kristen Stewart se reencarna en Jean Seberg e Rodrigo Sorogoien máncase coa súa «Nai»



Por José Luis Sousa

Chegou por fin Polanski á Mostra. Bo, non el persoalmente, polo si ou polo non a Interpol, aínda que se lle poida ver nun cameo con bigotón decimonónico nunha secuencia dun oficial e un espía, aplaudida clamorosamente na Dársena. Hai algo que conviría aclarar para non contribuír a crear burbullas.   

O affaire Polanski na contorna do festival, da crítica e o público, redúcese á posición persoal da directora do xurado, Lucrecia Martel, cuxa postura de non presentarse no pase de gala «para non aplaudir ao cineasta na sala» tórnase dadaísta porque Polanski está en París e non se lle espera. E, ademais, para min Un oficial e un espía é un importante ladrillo que non merecería nin un ata logo. Nela, reconstrúe o coñecido escándalo Dreyfus, no cal a Francia de finais do XIX deixou caer o peso do seu antisemitismo seminal sobre un oficial xudeu ao que condenou inxustamente por espionaxe. A narración é dun academicismo plúmbeo, subliñado «ad nauseam», con Jean Dujardin como cabaleiro con espada e Emile Zola con cara de cantante de ópera. O Eu acuso de Zolaremite, claro, á denuncia das persecucións corais, das cazas de bruxas, dos encarnizamentos da masa. Que Polanski queira asociar o seu caso persoal ao antisemitismo que levou por diante a 6 millóns de seres humanos paréceme cuestionable, se non innobre. E dá sinal do esgotamento do vigor creativo dun cineasta que foi maiúsculo nas súas alquimias de atmosferas da opresión, das conspiracións e dos aquelarres na semente do diaño, RepulsiónChinatownCul de sacMacbethO quimérico inquilino ou The Ghostwriter, o seu último alento poderoso, hai xa unha década. O de onte é só o quexido impersoal e ahíto dun autor que foi xigantesco como poucos. Pero cuxo tempo pasou. 

É oportunísima Seberg, filme que rescata outra caza de bruxas moi real: a que sufriu a irredenta musa marcada a lume por Otto Preminger e polo look garçon que modeló sentimentalmente a nouvelle vague. O filme céntrase nos tres anos, de 1969 a 1972, nos que o FBI de Hoover acosou a esta Juana de Arco do melting pot racial e dos Black Panthers. Hai vasos comunicantes interesantísimos entre Seberg e o Érase unha vez en Hollywood de Tarantino. Porque ao mesmo tempo que a familia Manson metíase ata na cociña de Sharon Tate, o FBI chegaba a pór micros na cama de Jean Seberg. Aquí está de novo a actriz Margaret Qualley, a máis doce das mozas Manson.  E no filme de Tarantino, Sharon Tate entraba nun multicine onde proxectaban Péndulo, conspiranoico thriller que protagonizaba Seberg. Ver a Kristen Stewart -figura de pasos e carreira tamén desafiantes- transmutada na actriz que deu a lata ao poder e ao «establishment» ata terminar suicidada como un fermoso cadáver para que parecese un accidente é un acto de lealdade e de reivindicación da outra mártir case esquecida -porque esta era política, escura e máis incómoda- no ano da adoración pola máis etérea e branca Sharon Tate. 

Rodrigo Sorogoien comprimiu hai anos nun curto emocionalmente malvado, Nai, o shock  dunha muller que asistía, a través dun teléfono móbil, ao secuestro do seu fillo de 5 anos por un pederasta na soidade dunha praia francesa. Debeu de gustarse tanto nese curto que decidiu que sobre el alargaría unha película de máis de dúas horas con idéntico título.

Un letreiro trasládanos a dez anos despois. Aquela nai trasladouse a unha desas praias onde o seu fillo se perdeu na noite. E traballa nun chiringuito, aferrada á zona cero da súa vida rota. E asistimos á súa obsesión por un adolescente francés que moi ben puidese ser seu. Sobre esa base, cabería ter xogado a baza extrema dunha patoloxía postraumáutica incurable. Ese amor de nai ou de muller polo efebo que moi pronto lle corresponde. Pero o desenvolvemento desa obsesión é un desenfreo narrativo e estilístico inenarrable. Unha sucesión de incongruencias, de decisións argumentais absurdas. Pregúntome como unha ave rapaz da industria como Sorogoien non viu vir o tiro no pé para a súa credibilidade que supón Nai, recibida con xolda no seu pase de prensa. En ocasións, o «egotrip» non che deixa ver ao abismo baixo os teus pés.

[Imaxe: ETTORE FERRARI - fonte: www.lavozdegalicia.es]

Sem comentários:

Enviar um comentário