Amos Oz, o gran cronista dos conflitos do Israel contemporáneo

O escritor e pacifista, eterno candidato ao Nobel, faleceu onte aos 79 anos

Por X. FRAGA 

Amos Oz, falecido este venres aos 79 anos a causa do cancro que padecía, levou á súa literatura os conflitos do seu país, Israel. A súa propia biografía era un reflexo, como un espello que devolvía na súa vida os avatares colectivos, do convulso século XX no que lle tocou escribir os seus libros: naceu en Xerusalén en 1938, aínda baixo o mandato británico de Palestina. Os seus pais eran xudeus chegados da diáspora, procedentes da Europa do leste. Viviu nun kibutz. Avogou por unha solución pacífica que pasaba pola creación de dous Estados para saír do sanguento bucle en que se converteu a vida entre palestinos e israelís. Combateu o fanatismo coas súas armas: as letras e o sentido do humor. Foi, xa que logo, o gran cronista dos conflitos do Israel contemporáneo.

El intelectual que alzou suyo voz contra el fanatismo y por el paz 

Enrique Clemente 

Nacido no seo dunha familia con inquietudes culturais -o seu pai estudara historia e literatura, a súa nai, tamén filosofía-, Amos creceu educado en hebreo e nunha escola relixiosa, aínda que os seus pais eran laicos. Cando tiña doce anos, a súa nai, que sufría depresións, suicidouse, unha experiencia que marcaría para sempre a Amos. Dous anos despois cambiouse o apelido, de Klausner a Oz -que en hebreo significa coraxe- e foise a vivir a un kibutz, onde traballaba e un día á semana dedicábase a escribir. Alí viviu ata 1986, cando se mudou a Arade por cuestións de saúde dun dos seus fillos. Este enclave do sur de Israel lindante co deserto, onde a Oz gustáballe dar paseos diarios. A súa rutina dividíase entre mañá e tarde, coa primeira dedicada á literatura, mentres que a segunda a reservaba para os seus artigos xornalísticos e as súas tarefas pacifistas.

Solución

Luís G. Tosar

Por mor da Guerra dos Seis Días, Oz avogou por unha solución ao conflito entre israelís e palestinos que pasase pola creación de dous Estados. A súa postura contraria á política colonizadora e de asentamentos do seu goberno non lle impedía criticar con igual dureza aos terroristas, e converteu o fanatismo en branco dos seus ataques intelectuais. Nalgúns casos tamén defendeu algunhas accións militares de Israel, que consideraba como de defensa propia.

Como articulista tomou partido coas súas ideas nos e problemas do seu país. A súa literatura tamén reflicte os cambios e dilemas dos seus contemporáneos, así como os seus propios, que alcanzaron o seu apoxeo na novela autobiográfica Unha historia de amor e escuridade. Foi eterno candidato ao Nobel, que non gañou, aínda que si outros galardóns, como o Príncipe de Asturias, o Primo Levi, o Kafka ou o Goethe.

 [Imaxe: Tonino de Marco/EFE - fonte: www.lavozdegalicia.es]