Lo Parlament de Catalonha confirma l’autoritat de l’Institut d’Estudis Araneses coma acadèmia de l’occitan

Los deputats an votat contra una proposicion del PSC que demandava de reconéisser lo Congrès Permanent de la Lenga Occitana coma sola autoritat academica de la lenga nòstra

Lo deputat aranés Àlex Moga

L’Institut d’Estudis Araneses (IEA) ven d’èsser ratificat coma autoritat de la lenga occitana dins Catalonha. Lo Parlament de Catalonha votèt ièr contra una mocion del Partit dels Socialistas de Catalonha (PSC, ligat a Unitat d’Aran e al PSÒE) que n’aviá demandat la retirada; lo PSC demandava tanben la reconeissença del Congrès Permanent de la Lenga Occitana (CPLO) coma autoritat unica per l’occitan. Cap de grop parlamentari a pas sostengut la proposicion socialista.

 

Los deputats opausats a la demanda socialista an plangut la politizacion de las institucions scientificas per la lenga occitana e an soslinhat que l’IEA deu aver de relacions amb los sabents de la rèsta d’Occitània, dont lo CPLO, mas que s’i deu pas sometre.

 

Lo resultat del vòte

La demanda del PSC seguissiá una letra signada per quatre conselhièrs regionals de las regions d’Aquitània, Miègjorn-Pirenèus, Lengadòc-Rosselhon e Ròse-Aups al president de Catalonha, que demandava precisament de reconéisser lo CPLO e de desmantelar l’IEA coma acadèmia. “Ei un conflicte politic conformat peth Partit Socialista de Catalonha damb eth Partit Socialista deth Sud de França”, çò diguèt lo deputat aranés Àlex Moga (CIU). Lo cònsol de Vielha tanben remarquèt que lo conselhièr de la cultura de Catalonha a recebut tanplan de letras d’Occitània, mas signadas, aqueste còp, per de sabents “reconeguts e de prestigi dera comunautat lingüistica occitana”, que saludan lo decret que fa de l’IEA l’acadèmia de la lenga occitana en Catalonha.

 

De son costat, lo deputat Quim Arrufat (CUP) manifestèt son desir de tornar  al “moment politic e cultural que faguèt possibla l’existéncia del Conselh de la Lenga Occitana e que contunhèsse de desplegar la gramatica de Loís Alibèrt”. Arrufat soslinhèt tanben que l’estat francés es “allergic a la diversitat lingüistica”.

 

 

Collaboracion o concurréncia?

 

Lo Conselh de la Lenga Occitana (CLO) a fach un trabalh reconegut de codificacion tot en restant fidèl a Alibèrt. Mas a cessat de foncionar regularament dempuèi qualques ans. Desenant, caldrà veire se l’IEA adoptarà l’eiretatge del CLO. Ara per ara, o sabèm pas encara.

 

D’autres organismes serián susceptibles d’intrar en concurréncia amb l’IEA, coma lo Congrès Permanent de la Lenga Occitana (CPLO) e l’Acadèmia Occitana-Consistòri del Gai Saber (AOCGS).

 

Lo CPLO e l’AOCGS, e mai se recebon de subvencions publicas, son pas reconeguts legalament coma acadèmias oficialas per cap de poder public. Al contrari, l’IEA, si qu’es reconegut coma una acadèmia oficiala per Aran e Catalonha, dins l’encastre de la Lei de l’occitan de 2010.

 

 Qualques personas de l’IEA, d’alhors, son tanben dins lo CPLO o l’AOCGS.

 

La situacion poiriá èsser delicada, en particular, amb lo CPLO. Lo 28 de junh, quatre elegits regionals de l’estat francés (Dàvid Grosclaude, Guilhèm Latrubesse, Marcèl Matèu, Belkacem Lounès) escriguèron al president catalan Artur Mas: criticavan la promocion de l’IEA e demandavan a Catalonha de reconéisser lo CPLO coma acadèmia unica. Lo 2 de julhet, doas personas invitadas a intrar dins l’IEA, Xavier Lamuela e Frederic Vergés Bartau, indiquèron que s’escartavan de l’IEA perque estimavan que sa mission fa concurréncia al CPLO.

 

Lo novèl president de l’IEA, Jusèp-Loís Sans, a anonciat lo 3 de julhet que cercarà d’establir de relacions amicalas e de collaboracion amb las autras entitats. “L’IEA non se constituís pas contra arrés”, çò diguèt Sans. Dins aquela perspecitva, l’IEA se dona un relambi d’un an, d’aicí l’estiu de 2015, per apasimar las relacions e publicar d’òbras regularas. 

[Poblejat dins www.jornalet.com]